ixij

Thứ Hai, 16 tháng 1, 2017

Đoan Trang: "Cờ về chiều tung bay phất phới, gợi lòng này..."

Nguồn: http://www.phamdoantrang.com/2017/01/co-ve-chieu-tung-bay-phat-phoi-goi-long.html

-- via my feedly newsfeed

Tháng 4/2014, trong một cuộc gặp gỡ cộng đồng người Việt ở Bắc Mỹ, tôi để ý có một người khoảng ngoài 60 tuổi, vẻ mặt khắc khổ, chỉ lừ lừ nhìn diễn giả suốt buổi mà không nói năng gì.

Tới giờ nghỉ, ông đến gần tôi, nhìn thẳng vào mặt tôi và hỏi:

- Tại sao cô đến đây được?

Tôi ngẩn ra, chưa hiểu câu hỏi là gì. Ông dằn giọng:

- Tại sao cô không bị chặn? Tại sao cô ra ngoài được? Tại sao cô sang được đây? Cô là an ninh nằm vùng phải không?

Tôi có cảm giác như bị một cái tát vào mặt. Như vậy có nghĩa là tất cả những lời chúng tôi đã nói trước đó, bằng tất cả lòng nhiệt tình và niềm tin, về tình hình Việt Nam, về những cơ hội bị bỏ lỡ, về những mong ước bị vùi dập của tuổi trẻ, về cảnh sống cực nhọc, không dám nghĩ đến tương lai của những bạn trẻ "trót" quan tâm đến xã hội… Tất cả những lời đó đều chẳng lọt vào tai người đàn ông ấy. Ông chỉ thấy một điều, rằng tôi sinh ra và lớn lên ở miền Bắc cộng sản, tôi ra được nước ngoài mà không bị an ninh chặn giữ, như vậy thì tôi là cộng sản, là an ninh nằm vùng, chỉ thế thôi.

Sau khi hỏi tôi xối xả mấy câu đó, ông quay ngoắt đi. Ông bỏ về, không dự họp nữa.

Tôi cũng tức giận không kém.

Về sau, tôi mới biết rằng trong cộng đồng mà tôi gặp hôm đó, có những người đi tù của "bên thắng cuộc" tới cả chục năm, có những người chết cả mấy đứa con trên đường vượt biên, thậm chí có người đã trở thành gần như điên loạn vì phải bất lực chứng kiến cảnh vợ con mình bị hiếp bị giết trên tàu.

* * *

Tôi cũng đã ở cùng những con người mà tấm lòng của họ, tôi chỉ có thể nói rằng nó trong vắt như kim cương. Bao nhiêu năm xa xứ, cuộc sống đã bị ép vào guồng của bên đó – ngày đi làm, tối mịt mới về nhà, xung quanh là dân Mỹ, truyền hình, sách báo và giải trí Mỹ; hàng ngày gần như chỉ nói tiếng Anh, hàng tuần phải lo doanh số cho công ty, cửa hàng mình. Nhưng họ vẫn nhớ đến Việt Nam, thậm chí chỉ nghĩ đến Việt Nam mà thôi. Họ luôn nghĩ về những người Việt ở trong nước đang phải chịu đựng một chính thể ngu dốt đến tăm tối. Càng sống đầy đủ về vật chất, càng được ăn đồ ngon, mặc quần áo đẹp (và rẻ), hít thở không khí trong lành, sống ở những căn nhà mà dân trong nước mơ đến kiếp sau cũng không thấy, v.v. họ chỉ càng thương người Việt, thương Việt Nam hơn.

Những con người đó thật sự chẳng tiếc gì với tôi. Họ nuôi tôi suốt thời gian tôi ở Mỹ, đến mức đến giờ tôi vẫn không biết động tác "quẹt thẻ" nó như thế nào. Họ cho tôi tới lọ nước lau kính mắt, bộ dây đàn guitar, thuốc thang thì đương nhiên rồi, đến cả quần áo lót cũng dúi cho tôi, v.v. Và thương tôi thế nào thì họ cũng thương những người hoạt động trong nước y như vậy. Họ không ngó đến truyền hình, báo chí Mỹ; lúc nào họ cũng chỉ chăm chú "canh Facebook" đọc tin tức quê nhà, xem có anh chị em nào bị công an bắt, đánh đập không. Nghe tin có người bị an ninh hành hung, họ khóc, chửi cộng sản một hồi, lau nước mắt, rồi lại lật đật ra phố, đi gửi tiền về cho các nạn nhân.

Nhưng họ cũng yêu cờ vàng. "Cờ về chiều tung bay phấp phới, gợi lòng này thương thương nhớ nhớ…". Đó là cờ vàng. Với những người Việt đó, lá cờ vàng là quốc kỳ của cộng đồng hải ngoại, biểu tượng của tự do-dân chủ, của một thời đã mất ở Việt Nam mà bây giờ chúng ta phải xây dựng lại – tức là giành lại tự do cho đất nước. Ngày Tết, ngày lễ, và ngày "quốc hận 30/4", họ treo cờ vàng khắp nơi.

Tôi biết nói gì hơn về những con người ấy? Tôi nói họ cực đoan được sao?

Họ là một phần của Việt Nam, một phần của phong trào dân chủ ở Việt Nam, và cũng là một phần của chính cuộc đời tôi.

Nếu không có họ, chắc tôi sẽ nghĩ xấu về cộng đồng hải ngoại, tôi sẽ la lối, căm ghét sự cực đoan, sẽ sợ cờ vàng, sợ "bọn phản động lưu vong"… giống như rất nhiều du học sinh khác.

Và cũng rất có thể là nếu không có họ, tôi đã chẳng về lại Việt Nam, chẳng tham gia đấu tranh làm gì. Nhưng tôi đã về, bởi vì tôi muốn họ cũng sẽ có ngày trở về Việt Nam, và tôi mong muốn sẽ được gặp lại họ – ở đâu cũng được, nhưng là khi đất nước này đã tự do.

Chủ Nhật, 15 tháng 1, 2017

Nguyễn Khắc Mai: Lá thư đầu năm gởi Đại tướng, giáo sư, tiến sĩ, chủ tịch nước Trần Đại Quang

Nguồn : http://boxitvn.blogspot.com/2017/01/la-thu-au-nam-goi-ai-tuong-giao-su-tien.html

-- via my feedly newsfeed

Nguyễn Khắc Mai

Năm ngoái, cũng ngày 7-1, tôi có viết bài báo bàn với anh Tư Sang, nguyên chủ tịch nước. Nay đọc lại thấy còn phù hợp, nên chép lại kính gởi anh đọc, như một lời chúc đầu năm mới.

Tôi vừa về Huế, gặp thăm mấy vị Hòa thượng, họ nói anh cũng rất quan tâm đến vấn đề tâm linh. Anh hãy làm một việc gì đó tử tế, tốt đẹp để xóa đi cái dớp đầu năm rất tồi tệ. Đó là việc công an đánh chết người ngay đầu năm mới. Nó là cái điềm gỡ, không thể coi thường. Anh xem bài báo, và nên có hành động thật ơn ích, mới mong hóa giải cái điềm gỡ đó. Đây là toàn văn bài báo, mà thật kỳ lạ, là tôi đã đề ngày là 7-1-2017. Nhân dịp này, tôi cũng xin gởi đến anh thiếp chúc mừng năm mới của Trung tâm Minh Triết, với một lời rất minh triết của Chế Thắng Phu Nhân, Thánh mẫu Kỳ Anh (Hà Tĩnh): "Nâng giữ gốc nước, dẹp bỏ hà khắc, bạo ngược, để dân chúng được yên vui". Chân thành chúc Chủ tịch bình an, mạnh khỏe.

N. K. M.

***

Bài báo cũ:

Thưa anh Sang, tôi cũng không hiểu được

Nguyễn Khắc Mai

Thật sự tôi khoái anh đấy. Mỗi lần đi tiếp xúc "đại cử tri", anh đều có một ý kiến nào đấy thú vị. Trong nhân quần, một khi đã có thú vị thì nhất định có ích. Báo Tuổi trẻ SG (vì ở Hà Nội cũng bắt chước ra một tờ Tuổi trẻ) tường thuật lời tâm sự của anh như vầy: "…Còn bây giờ đụng chuyện nội bộ thì sợ ông này, ông kia, sợ bị trù dập… Sao lạ như vậy, không hiểu được".

Thưa anh Sang, tôi thật sự cũng không hiểu được.

"Bây giờ đụng chuyện nội bộ thì sợ". Thưa anh, không phải chỉ chuyện nội bộ người ta mới sợ. Cái gì người ta cũng sợ cả. (Ra đường thì sợ công nông(hoặc công an)/Về nhà thì sợ vợ không mặc gì). Một xã hội mà cái gì cũng sợ, là một xã hội bất an. Anh nói đúng. Như tôi khi còn 12, 13 tuổi hoạt động kháng chiến nội thành, chúng tôi chẳng sợ gì ráo. Bây giờ thì nhiều khi thấy sợ không phải vì mình không có lẽ phải, nhưng lại thấy sợ cái chủ trương, lãnh đạo cho một số kẻ đội lốt côn đồ ném mắm tôm và cứt đái vào nhà. Anh có xem hình ảnh một công dân của Thủ đô mặt mày bê bết máu do 5 tên "công an đội lốt du côn" (theo tường thuật trên mạng) chận đường đánh chỉ vì anh [ấy] yêu cây xanh Hà Nội và đấu tranh phản đối chính quyền thành phố đốn cây, hạ nhục cái "Hồn Thu Thảo của Thăng Long". Chắc hồi đi học, anh cũng từng đọc "Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo/Nền cũ lâu đài bóng tịch dương" chứ. Chỉ những kẻ vô văn hóa mới tàn bạo, phủ phàng vì tham lam, mới đối xử với cây xanh và cổ thụ, với "hồn thu thảo" của đất nước như vậy. Nhìn tấm ảnh chàng trai thủ đô mặt mày đầy máu, tôi thấy thật là nhục nhã cho Hà Nội nghìn năm văn vật lại đẻ ra một lũ súc vật dám hành hạ dân như vậy. Thành ra không thể không nhắc lại cho anh nghe một câu nói về cái sợ của Nguyễn Khắc Viện. "Chuyên chính vô sản không đáng sợ. Sợ nhất là chuyên chính vô học".

"Đụng chuyện nội bộ thì sợ, sợ ông này, sợ ông kia, sợ bị trù dập!". Chuyện đâu có lạ, vì nó xưa không phải như Diễm, mà xưa như lịch sử nền chuyên chính vô học vậy. Khi anh kêu lên "sao lạ như vậy. Không thể hiểu được". Tôi thấy trong đó có dư vị đắng cay. Tôi tin rằng thật sự thì anh không lạ, mà la lên như thế để cảnh báo cho mọi người biết.

Thật ra thì cũng dễ hiểu thôi. Cái đáng lạ là tại sao các anh có vẽ chậm hiểu như vậy. Ở nước ta thì cái lỗi hệ thống mãi mươi năm trước đây mới có ông Nguyễn Văn An nói đến, mà nay nghe nói đã có chỉ thị cấm bàn! Còn bên Cuba thì sau khi đã thấm cái "ăn tàn, đái nát của CNXH, thì Fidel mới nói Lỗi Cơ cấu!

Anh hãy tích cực tham gia cuộc vận động của xã hội xóa bỏ lỗi hệ thống, hay lỗi cơ cấu đi, chúng ta sẽ không còn lạ gì nữa, khi mọi công dân đều được thật sự tôn trọng, những người cầm quyền như anh đều được đặt dưới sự kiểm soát hoàn toàn của xã hội dân sự, chúng mình chỉ còn một nỗi sợ rất văn hiến đó là sợ chân lý, sợ đạo đức, sợ pháp quyền. Sẽ không còn sợ đảng quyền, chuyên quyền… nữa. Ai nói cái ý như thế anh biết không? Các Mác đó. Ổng nói: "Dân chủ nghĩa là Chính phủ được đặt dưới sự kiểm soát hoàn toàn của xã hội dân sự". Điều đáng lạ là đảng ta nói theo chủ nghĩa Mác Lê nin, nhưng lại làm ngược tư tưởng của Mác, khiến cho hiện nay cả đảng, cả nhà nước thậm chí anh công an, thuế vụ, kiểm lâm… cả ba anh ấy đều sẵn sàng ngồi trên luật, trên dân, trên xã hội. Một chính đảng đề cao tuyệt đối nguyên tắc tập trung thì quyền lực dồn vào một ít kẻ cầm quyền, và tất yếu cái cơ chế "quân chủ chuyên chế" sẽ ngự trị, ai nói, làm trái ý "vua" thì bị trừng trị. Chuyện không khó hiểu. Điều khó hiểu là chính anh ở cái ngôi vị như thế mà chỉ đặt những câu hỏi "bâng quơ", chứ không thử ra tay tập hợp dư luận xã hội bàn cho ra nhẽ. Tôi tin rằng ban lãnh đạo của đảng không thể cứ ngồi chồm hỗm mãi trên dư luận được. Cũng như anh Trọng, nhiều lần ảnh nói phải đột phá tư duy, nhưng chính ảnh lại chủ trương kiên định cái "hư hỏng cũ kỹ". Cho nên Tôn Trung Sơn mới nói Khó không phải ở nhận thức, mà ở Làm.

Anh hãy dùng cái quyền mà Dân và Hiến pháp đã giao cho Chủ tịch Nước, thảo một nghị định để đấu tranh xoá bỏ cái cơ chế của sư sợ hãi này đi. Quả thực đây là một cơ chế, quyết không phải chỉ là tâm lý. Cái tâm lý sợ hãi này có nguồn gốc từ thể chế chuyên quyền độc tài đấy, bắt nguồn từ quan niệm chuyên chính vô sản Mác Lê nin đấy. Chính Lê nin đã đầu têu cho quan niệm này, cả Mao Trạch Đông nữa, cả cái mô hình chính trị xã hội xô viết mà nước ta cho đến nay vẫn còn tôn thờ. Chính cụ Hồ cũng đã quan niệm rằng chuyên chính là cái khóa, cái hòm để bảo vệ dân chủ! Dân chủ là cái để bàn dân thiên hạ ai cũng dùng được, mà đem cất vô rương khóa kỹ, thì một chế độ xã hội sẽ chỉ được duy trì bằng chế độ tuyên huấn và cảnh sát trị, nó tạo ra tâm lý sợ hãi, và ai cũng ngơm ngớp sợ đủ thứ, không còn một nhân cách tự do, để có tinh thần chủ động, sáng tạo (một tư duy tráo trở, lạc hậu và bệnh hoạn như vậy, mà các anh lại ra sức cổ vũ học tập!). Mọi thứ, mọi tổ chức, mọi cá nhân đều trong tâm trạng sợ, luôn luôn ngóng đợi nơi trụ sở của cấp ủy, từ phường xã cho đến trung ương. Cơ chế sợ hãi thủ tiêu tinh thần công dân, thủ tiêu luôn ý thức quốc gia dân tộc của công dân. Tôi nhớ Mác đã nói ý này khi bàn về Tự do báo chí và chế độ kiểm duyệt.

Tôi thành thật hoan nghênh anh đã đề cập một vấn đề nhạy cảm, một khơi gợi rất cần thiết và có ích lớn. Tôi tha thiết mong anh đừng đánh trống bỏ dùi, thả câu lơ lững như vậy, rồi lại để mọi thứ trôi qua. Hãy bước qua nỗi sợ hãi, vượt lên chính mình, vượt lên những gì đã cũ kỹ hư hỏng, hãy cùng giới trí thức thành tâm vì nước, vì dân bàn luận cho ra nhẽ. Trước hết là vấn đề cớ sao chúng ta lại trở nên hèn nhát, sợ sệt bọn Hán gian và Việt gian như vậy. Thứ nữa cũng rất quan trọng là vấn đề, chúng ta đang sợ sệt những gì mà không dám nhìn vào sự thật là chủ quyền đất nước đang bị đe dọa bởi chính sách bành trướng, đế quốc đại Hán, không dám nhìn vào sự thật là đường lối XHCN đã kìm hãm dân tộc hưng thịnh ở cuối thế kỷ 20 và đầu 21. Tại sao không dám đưa ra cho nhân dân bàn, trước hết là giới trí thức, nhũng vấn đề đối nội, đối ngoại đang đặt ra với vận mệnh của Dân tộc. Có phải chúng ta đang rất sợ thế yếu của mình về cả tư duy, kiến thức, cả tính chính thống và hợp pháp của đảng, cả trình độ tổ chức, quản lý và nhất là nhân cách của cán bộ, đảng viên? Chúng ta không sợ gì hết. Cái đáng sợ nhất là chính chúng ta không thật sự vì nước vì dân, mà chỉ vì quyền lợi ích kỷ và nhỏ nhen của chính chúng ta. Thật sự là chúng ta đang rất sợ dân, sợ dân sẽ đòi lại những quyền thiêng liêng và những lợi ích thiết thực của mình. Vậy thì vì sao chúng ta cả gan cướp quyền của Dân? Làm cho Dân có chủ quyền độc lập, có dân chủ, có nhân quyền, có dân trí và dân sinh văn minh hạnh phúc thì chúng ta còn sợ cái gì đây. Hãy để cho Dân tổ chức những cuộc Diên Hồng lớn nhỏ để bàn và quyết định đường hướng và tương lai của dân tộc và của mình. Rồi trên cở sở đó các lực lượng chính trị của Dân tộc, trong đó có vai trò to lớn của đảng (Cộng sản hiện nay) mới căn cứ vào đó mà vạch đường lối, chính sách, phương thức để thực hiện. Như thế mới có cái ý nghĩa của những chiến sĩ vâng mệnh của Quốc Dân. Cứ như hiện nay thì tôi cứ sợ rằng đó là cuộc tiếm quyền vĩ đại!

Tôi cho rằng Chủ Tịch Nước nên ra một nghị định:

- Cấm trù dập (bắt bớ, kết án nhũng người có ý kiến khác đảng cộng sản, khác ban lãnh đạo hiện nay của đảng…). Trả tự do vô điều kiện cho những người tù lương tâm, bất đồng chính kiến với đảng. Như Hồ Chí Minh, vào năm 1955, khi mới từ trên rừng về Hà Nội, cũng mị trí thức, nói rằng: "Tự do tư tưởng hoá ra là tự do phục tùng chân lý". Ông không biết cái phản đề mới hay: "Tự do tư tưởng sẽ là tự do không phục tùng ngụy lý!"

- Kêu gọi vượt qua sự sợ hãi, mở những Hội Nghị Diên Hồng để bàn việc Nước. Lập Ủy Ban 100 người có đủ mọi thành phần, chính kiến bàn tương lai và vận mệnh của Dân Tộc. (Vì sao lại là 100. Vì để tưởng nhớ 100 vị tổ tiên ban đầu của dân tộc với tâm thức về nguồn, cứ khi có khó khăn hoạn nạn thì gọi Cha ơi mau về với chúng con!). Hãy chọn đi, 40 người của đảng, 30 người tiêu biểu trong nhân sĩ trí thức quốc nội, 30 người là nhân sĩ trí thức quốc ngoại. Tất nhiên phải để cho xã hội tự chọn lựa trên tinh thần tự do, vô tư không áp đặt.

- Ra lệnh cho công an dẹp bỏ ngay hành động bạo tàn, đánh chết dân, đem sơn trộn với mắm tôm, ném vào nhà những người dám lên tiếng đấu tranh cho dân chủ, dân quyền, như đối với luật sư Trần Thu Nam vừa xảy ra ở Hà nội. Điều tra đưa ra tòa những kẻ xúi dục, và những kẻ thực hiện hành vi du côn, vô văn hóa rất phản cảm, mà chỉ là hành vi bôi nhọ chế độ và sự lãnh đạo của đảng.

Nếu làm cho đảng cũng biết tuân thủ ý kiến của Chủ tịch Nước sẽ là văn minh và đạo đức của đảng (như chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong mỏi)

Điều "lạ và không hiểu được" là tại sao lại trì trệ và bảo thủ lâu như vậy. Chả nhẽ trong đảng vẫn là tình trạng vô vọng như câu thơ của Nguyễn Duy: Ai? Không ai!.

TB:

Tôi đề phòng cổng điện tử của VP Chủ tịch không nhận được, nên xin công khai gởi qua các mạng xã hội. Do có vài sự kiện mới xảy ra, tôi có thêm đôi ý vào bài báo cũ. Mong mỏi của một kẻ U 90, là đầu năm mới những dòng quê mùa sẽ được Chủ tịch để mắt tới, vì thế tôi xin gởi kèm tấp thiếp chúc Tết với bức tranh con gà huyền sử của một họa sĩ xuất thân từ Beaux Art Paris và một bài giới thiệu "Kê Minh Thập Sách", một áng văn chính trị cổ kính của Dân tộc mà bất cứ người lãnh đạo Đất nước nào cũng nên học hỏi. Kính.

N.K.M.

Tác giả gửi BVN

Thứ Sáu, 13 tháng 1, 2017

RFA. Xung quanh sự kiện Tù nhân lương tâm Đặng Xuân Diệu tị nạn chính trị ở Pháp.

Xung quanh sự kiện Tù nhân lương tâm Đặng Xuân Diệu tị nạn chính trị ở Pháp.
http://rfavietnam.com/node/3649

-- via my feedly newsfeed

Đặng Xuân Diệu (thứ hai hàng đầu từ phải sang) và các bạn tù tại tòa

Thông tin mới nhất, Đặng Xuân Diệu đã rời Việt Nam lúc 23 giờ 40 phút ngày 12/1/2017 và sẽ tới Pa ri, Thủ đô nước Pháp vào lúc 7h30 giờ địa phương tức 13h30 ngày 13/1/2017 giờ Việt nam. Ra sân bay chỉ có Đặng Xuân Diệu và rất nhiều công an. Gia đình không thể có mặt và không được gặp Diệu trước khi đi vì họ thông báo theo kiểu đánh đố.

Trước đó, ngày 10/1/2017, Trương Minh Tam thông báo trong một nhóm nhỏ, Đặng Xuân Diệu sẽ đi Pháp trong 2 ngày tới. Hôm sau, anh thông báo rộng rãi trên mạng xã hội về sự việc này. Với tôi, Trương Minh Tam cho biết Đặng Xuân Diệu sẽ đi tị nạn chính trị ở Pháp từ một tháng trước, tuy nhiên khi ấy chưa biết thời điểm cụ thể.

Đặng Xuân Diệu sinh năm 1979, trú tại xóm 4, xã Nghi Đồng, huyện Nghi Lộc, Nghệ An. Anh bị bắt ngày 30 tháng 7 năm 2011 khi vừa đặt chân xuống Sân bay Tân Sơn Nhất cùng với Hồ Đức Hòa và Nguyễn Văn Oai khi về Việt Nam. Anh và Hồ Đức Hòa bị án nặng nhất là 13 năm tù trong vụ án 14 thanh niên Công giáo và Tin lành. Vụ án này nhà nước cộng sản gọi là hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.

Trương Minh Tam từng bị giam ở Trại giam số 5 cùng với Đặng Xuân Diệu. Sau khi ra tù, anh luôn luôn đồng hành cùng gia đình Đặng Xuân Diệu. Anh có măt đều đặn trong mỗi kỳ thăm nuôi Diệu. Tinh thần Đặng Xuân Diệu và cái án tới 13 năm của Diệu luôn luôn ám ảnh Trương Minh Tam khiến anh đau đáu về một giải pháp đối với Đặng Xuân Diệu. Trong cuộc vận động cho Đặng Xuân Diệu, anh giữ một vai trò quan trọng.

Xung quanh sự kiện này, Trương Minh Tam đã dành cho tôi một buổi nói chuyện.

Phóng viên (PV): Ngày 11/1/2017, trên mạng xã hội, anh chính thức thông báo Đặng Xuân Diệu sẽ đi tị nạn chính trị ở Pháp. Đây là một tin vui trước hết đối với gia đình Diệu và anh chị em đấu tranh cho nhân quyền trong cũng như ngoài nước. Để giải quyết được việc này, sự quan tâm của các tổ chức quốc tế và các chính khách như thế nào?

Trương Minh Tam (TMT): Có khoảng 30 tổ chức quốc tế và các chính khách đã bảo trợ cho tiến trình vận động đối với trường hợp này. Trong đó có thể kể tên đến một số tổ chức, cá nhân quan trọng như: Tổ hợp văn phòng Luât sư Cambridge đứng đầu là Luật sư Chris MacLeod, là một trong 5 tổ hợp luật sư lớn nhất Canada; Khoa Luật trường đại học Stanford, Hoa Kỳ đứng đầu là Luật sư, giáo sư Allen Weiner; ông Ngô Thanh Hải dân biểu Canada; Dân biểu Loretta Sanchez và dân biểu Alan Lowenthal ở Hoa Kỳ; Đài Việt Nam Tự do vùng New Orleans Hoa Kỳ, do Giáo sư Vương Kỳ Sơn làm giám đốc; Các Đại sứ quán Úc, Canada, Hoa Kỳ, Bỉ, Đức, Pháp, Na Uy...; Tổ chức phi chính phủ Freedom House; Tổ chức Ân xá Quốc tế. Đặc biệt là Liên Minh Châu Âu (EU) và Đại sứ quán Pháp đóng vai trò vô cùng quan trọng.

PV: Như vậy, có vẻ như trường hợp Đặng Xuân Diệu được nhiều sự quan tâm hơn cả?

TMT: Đúng vậy, vì trường hợp của Diệu khá đặc biệt. Suốt 3 năm cho đến thời điểm tôi ra tù và đến nay là 5 năm, Diệu là một tù nhân bị giam giữ hết sức đặc biệt. Những tổ chức này không chỉ quan tâm đến Diệu dưới góc độ một tù nhân chính trị mà còn quan tâm đến vấn đề nhân quyền trong các trại tù ở Việt Nam mà Đặng Xuân Diệu là trường hợp điển hình về sự giam cầm vô nhân đạo.

PV: Vai trò của anh và anh em hoạt động nhân quyền khác như thế nào?

TMT: Sự quan tâm, bảo trợ của các tổ chức quốc tế là rất quan trọng nhưng sự lên tiếng hưởng ứng của anh chị em trong ngoài nước không thể xem nhẹ. Ở đây phải kể đến sự đồng hành của Hội Bầu bí Tương thân, Tổ chức Con đường Việt Nam (CĐVN), chị Nguyễn Ngọc Thu (Rạng Đông Sóc), chị Vũ Thị Khiếu (CHLB Đức), chị Đỗ Thị Thu (Úc), chị Thanh Tâm Nguyễn (Hoa Kỳ)… trong việc giúp đỡ, an ủi gia đình tù nhân, truyền tải thông tin để vụ việc của Diệu đến được các cơ quan quốc tế. Cá nhân tôi chỉ giữ vai trò như một đầu mối tập hợp các thông tin, tư vấn luật cho gia đình. Đây là một công việc mà tôi thấy cần thiết phải làm. Ngoài tình cảm cá nhân nó còn là mục tiêu tôn chỉ của CĐVN về bảo vệ quyền con người cho dù người ấy là ai, không phân biệt tổ chức nào. Ngoài ra có hàng ngàn bạn trẻ ở Canada và Châu Âu viết thư thăm hỏi, động viên thân nhân của Đặng Xuân Diệu; viết thư gửi vào trại giam cho Diệu cũng là những việc làm tôi cho là có tác dụng thúc đẩy rất tốt đến tiến trình vận động nhân đạo này.

PV: Trường hợp Đặng Xuân Diệu không phải là lần đầu tiên. Trước đây đã có Trần Khải Thanh Thủy, Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Hải - Điếu Cày, Tạ Phong Tần đều được phóng thích nhưng bị trục xuất sang Mỹ. Đặng Xuân Diệu là tù nhân lương tâm thứ 5 được phóng thích ra nước ngoài nhưng lại tị nạn chính trị ở Pháp chứ không phải là Mỹ như các tường hợp khác. Anh giải thích về việc này như thế nào?

TMT: Trước đây, Các tổ chức đều dành sự quan tâm như nhau cho Diệu trong đó có toà Đại sứ Hoa Kỳ và Canada. Tuy nhiên, Đại sứ quán Hoa Kỳ có những quan tâm khác cũng rất quan trọng (Trần Huỳnh Duy Thức) nên sau đó EU và đặc biệt là Pháp đã quyết định nhận bảo trợ chính cho hồ sơ này.

Quá trình đàm phán và bảo trợ diễn ra rất phức tạp và nhiều lúc tưởng bế tắc. Ngay như việc khi tới Pháp, tù nhân này ở đâu cũng là chuyện cần lưu tâm và mất rất nhiều thời gian làm việc, bởi vì EU và Pháp rất quan tâm, lo ngại cho cuộc sống của Diệu sau khi sang Pháp. Với những gì họ tìm hiểu được thì Diệu cần phải có một bác sĩ riêng và một nơi tĩnh tâm trong thời gian dài để phục hồi cơ thể và sức khoẻ tâm thần.

PV: Ý kiến chính thức của nhà cầm quyền về việc phóng thích và trục xuất Đặng Xuân Diệu như thế nào?

TMT: Về việc phóng thích tù nhân lương tâm Đăng Xuân Diệu cho thấy Nhà nước Việt Nam đã có những bước tiến dài trong nhận thức và hành động.

Đã có rất nhiều cuộc phóng thích tù nhân lương tâm ra nước ngoài nhưng tất cả các cuộc phóng thích đó họ đều giữ bí mật tuyệt đối cho đến khi tù nhân sang tới nước đón nhận nhưng lần này, họ khá cởi mở. Trước hết đó là việc họ đồng ý cho gia đình thân nhân Đặng Xuân Diệu được vào gặp anh vào ngày 9/1. Tuy nhiên do một vài lý do mà cuộc gặp ấy đã không thành công. Tiếp đó chiều ngày 11/1, họ cũng đã cử người đến tận nhà thông báo chuyến bay dự kiến vào đêm 12. Ngày 12/1, vào lúc 10 giờ, thông qua đoàn ngoại giao, họ lại "cởi mở " cho gia đình được vào gặp Diệu vào lúc 11 giờ. Nhưng thử hỏi, với khoảng cách 1500 km liệu thân nhân Diệu có khả năng từ Nghệ An bay tới Vũng Tàu trong 1 giờ đồng hồ để hưởng những ban phát nhân đạo này của nhà nước Việt Nam?

Điều đó thể hiện sự láu cá của Nhà nước này. Họ đủ hiểu nhưng họ chưa sẵn sàng cho những thực tâm của mình mà vẫn luôn tìm cách bày ra những trò vặt để thể hiện uy quyền của mình. Đặc biệt là họ không thông báo là Diệu đi Pháp theo diện gì.

PV: Nhưng nhận biết của anh như thế nào về lý do họ phóng thích Đặng Xuân Diệu sang Pháp?

TMT: Cảm nhận của tôi là Diệu sang Pháp theo diện chữa bệnh nhân đạo. Bệnh của Đặng Xuân Diệu là hậu quả của qua trình giam cầm tra tấn vô nhân đạo nên họ mới không dám thông tin. Chứ nếu cho đi chữa bệnh như ông Cù Huy Hà Vũ họ đã sẵn sàng loan tin thể hiện mình rất nhân đạo.

PV: Anh là người bị giam cùng Trại giam số 5 với Đặng Xuân Diệu. Khi ấy, sức khỏe của Diệu thế nào?

TMT: Năm 2015 khi tôi được ở gần Diệu thì anh đã bị suy dinh dưỡng dài ngày do tuyệt thực và bỏ bữa tới 6 tháng trong 2 năm bị giam cầm. Theo lời anh Thời người bị giam cùng kể lại với tôi, Diệu bị thoái hoá các khớp xương, bị còng gù, cân nặng chỉ còn khoảng 43kg. Anh còn bị bệnh đường ruột nặng.

Sau khi tôi lên tiếng thì tháng 12/2014, họ chuyển anh vào Xuyên Mộc, từ đó tôi không có nhiều tin tức. Nhưng may mắn có một số tù hình sự ra tù báo cho biết, tại Xuyên Mộc mặc dù họ không tra tấn anh nhưng tình trạng giam cầm vẫn rất tồi tệ. Nhiều tù nhân cho rằng sức khoẻ tâm thần của anh có một số biểu hiện xấu.

PV: Đã có một thời gian bị giam cùng trại với Đặng Xuân Diệu, anh có những ấn tượng gì về anh ấy?

TMT: Tôi không ở chung buồng nhưng tôi có những xúc cảm rất đặc biệt với Diệu qua những gì anh ấy đang làm trong lao tù. Chưa nói về tính kiên định đấu tranh mà chỉ nói đến tinh thần bác ái của anh với anh em tù nhân cũng đủ làm tôi xúc động. Sự suy tàn thân thể cũng là do anh không chấp nhận an phận trong lao tù mà đã dùng chính sức khoẻ của mình làm phương tiện đấu tranh đòi quyền sống cho người khác mà quên đi bản thân mình. Điều đó làm tôi vô cùng khâm phục. Khu biệt giam tại Trại giam số 5 đã có sự cải thiện là kết quả đấu tranh bằng chính mạng sống của anh. Tôi kiên trì đấu tranh cho Diệu cũng chính là ở lẽ sống này của anh.

PV: Anh có điều gì muốn nói với các tổ chức quốc tế và cá nhân đã góp phần giải quyết vụ việc này và với bạn đọc quan tâm?

TMT: Tiến trình vận động cho Đặng Xuân Diệu đã kết thúc. Tôi xin thay mặt Đặng Xuân Diệu và gia đình anh cảm ơn tất cả mọi cá nhân và tổ chức quốc tế đã giúp đỡ anh ấy. Tuy nhiên, tôi cũng được biết Hồ sơ của anh không đơn thuần dừng lại việc vận đông phóng thích cho anh. Được biết các tổ chức và cá nhân khác vẫn đang theo dõi chặt chẽ việc giam giữ hai người còn lại của vụ án này là Hồ Đức Hoà với án tù 13 năm, Nguyễn Đặng Minh Mẫn án 8 năm. Hồ sơ vụ án Đặng Xuân Diệu sẽ còn được họ sử dụng trong những năm tới như một bằng chứng về tình trạng bắt người, xét xử, giam cầm và tra tấn người một cách tùy tiện vô luật pháp của nhà nước Việt Nam hiện nay.

PV: Xin cảm ơn Trương Minh Tam. Dù sao thì đây cũng là một niềm vui chung của giới đấu tranh dân chủ. Qua đó thấy rõ thêm rằng, trong cuộc đấu tranh vì dân chủ, nhân quyền, chúng ta không hề đơn độc.

***

Sau khi có thông tin chính thức về việc Đặng Xuân Diệu được phóng thích, đã xuất hiện những luận điệu cho rằng, việc phóng thích Đặng Xuân Diệu là do Nhà nước mở lượng khoan hồng cho Diệu đi chữa bệnh nhưng lại cho rằng đây là một cuộc trốn chạy, Diệu cố tình hủy hoại sức khỏe để được đi tị nạn; rằng nói Việt Nam phải chấp nhận vì sự ép buộc, thúc ép của các tổ chức nhân quyền là một sự xuyên tạc… Những luận điệu này không có gì mới lạ. Nội dung trả lời phỏng vấn của Trương Minh Tam trên đây đã bác bỏ hoàn toàn những luận điệu này.

Với giới đấu tranh dân chủ, đây là một tin vui tuy rằng không trọn vẹn. Cuộc đấu tranh còn dài, còn nhiều gian nguy và còn nhiều người tiếp bước. Vì vậy chúng ta không thể đòi hỏi hơn ở Đặng Xuân Diệu và những người trong trường hợp như anh. Trong cuộc đấu tranh này, việc bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho những tù nhân lương tâm phải đặt lên trên hết. Đó là tính nhân văn của những người đấu tranh vì một xã hội nhân bản với đầy đủ những giá trị phổ quát của thế giới văn minh.

13/1/2016

Nguyễn Tường Thụy thực hiện

Thứ Bảy, 7 tháng 1, 2017

RFA. 'Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ' hay lịch sử bị chối bỏ?

'Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ' hay lịch sử bị chối bỏ?
http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/book-about-19th-century-catholic-prominent-scholar-banned-cl-01062017130839.html

-- via my feedly newsfeed

Giới học thuật, trí thức Việt Nam trong những ngày qua xôn xao về chuyện việc ra mắt cuốn sách nghiên cứu về nhân vật Trương Vĩnh Ký bị "lệnh miệng" đình lại.

Bị cấm ra mắt

Quyển sách 'Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ' ra đời như một công trình nghiên cứu có bề dày hơn 50 năm của tác giả, học giả Nguyễn Đình Đầu. Ông cho biết sách đã được Cục Xuất Bản chấp thuận và cấp phép lưu chiểu trong mấy tháng qua.

Thế nhưng, theo tin từ trang vanviet.info và sau đó được cộng đồng mạng chia sẽ rất nhiều, ngày 4/1/2017, một "lệnh miệng" được ban xuống yêu cầu hủy bỏ buổi ra mắt sách.

Chính học giả Nguyễn Đình Đầu cũng hoàn toàn không được biết trước

"Tôi mới được tin ngày hôm qua. Công ty Nhã Nam và NXB Tri Thức cũng không có văn bản, chỉ có chỉ thị bằng lời nói. Chính tôi cũng không biết là vì sao?"

Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh.
- Giáo sư Chu Hảo

Khi được hỏi về khả năng những ấn bản đang được phát hành mấy tháng qua có bị thu hồi hết và buộc phải sửa chữa nội dung gốc theo yêu cầu của Cục Xuất Bản hay không, Giáo sư Chu Hảo, giám đốc NXB Tri Thức cho biết:

"Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng ý sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh. Xung quanh câu chuyện đánh giá một cách khoa học, khách quan về cuộc đời và sự nghiệp của Trương Vĩnh Ký vấn còn có ý kiến khác nhau. Thậm chí, mặc dầu nhà nước đã chính thức thừa nhận công lao của Trương Vĩnh Ký bằng việc lấy tên của ông đặt cho các đường phố và trừơng học, mà vẫn có người chửi bới ông ấy như là một " học giả Việt gian" cơ mà. Vì vậy tiếp tục trao đổi, tranh luận công khai những quan điểm của tác giả cuốn sách là cần thiết. Và giá cứ để cuộc giới thiệu sách diễn ra như đã định và tiếp tục phát hành bình thường thì có hay hơn chăng?"

Nhiều ý kiến cho rằng phải chăng do tên gọi của quyển sách là "Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ" mà tác phẩm này đã không được ra mắt như đã định?

Tác giả quyển sách cho biết công trình của ông khảo cứu tất cả những người nói về Trương Vĩnh Ký, phê bình Trương Vĩnh Ký khi còn sống và sau khi qua đời.

"Trong tất cả giai đoạn thăng trầm lịch sử của Việt Nam, có những người khen Trương Vĩnh Ký, có người chê Trương Vĩnh Ký nhưng đều không dựa vào tài liệu chính thức. Vì thế tôi thấy muốn hoà hợp dân tộc, đại đoàn kết dân tộc, thì tôi nghĩ đối với nhân vật lịch sử đặc biệt như Trương Vĩnh Ký, thì nên làm một hồ sơ về Trương Vĩnh Ký."

Như thế, nếu chỉ là "Hồ sơ Trương Vĩnh Ký" thì sao? Giáo sư Chu Hảo cho biết:

"Đúng, có lẽ cái tựa sách ấy đã làm cho một số người kiên trì bài bác đến mức thóa mạ Trương Vĩnh ký phật ý và phản ứng mạnh mẽ. Phản ứng ấy khi được công bố công khai rộng rãi cũng mang lại it nhiều bổ ích cho nền học thuật nước nhà."

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã thì nhận định rằng "nếu nói về nỗi oan, thì có thể dưới một góc độ về chính trị, thì cho ông Trương Vĩnh Ký là người thân Pháp hay gì đó thì không đúng vì một người học thuật như ông thì ở bất cứ ở đâu và thời gian nào họ cũng thể hiện tính cách và công trình của họ có giá trị muôn đời.

Một công trình hơn 50 năm

Trường Trung học Petrus Ký ở Saigon chụp năm 1972. Sau 1975 bị đổi tên thành trường Lê Hồng Phong. Photo by Caroline Thanh Huong

Ngay từ bài mở đầu của cuốn sách, Giáo sư Phan Huy Lê đã gọi đây là "một công trình như một hồ sơ Trương Vĩnh Ký mang tên "Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ."

"Tôi coi đây là một công trình tổng hợp có giá trị về Trương Vĩnh Ký, cung cấp một hệ thống tư liệu khá đầy đủ và khách quan với nhiều góc nhìn khác nhau, cho tất cả các nhà khoa học trên mọi lĩnh vực muốn nghiên cứu sâu về nhà bác học Trương Vĩnh Ký."

Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, người đã nhận được thư mời đến buổi ra mắt sách (nhưng đã không xảy ra) dùng hai từ "đặc biệt" để nói về Trương Vĩnh Ký, một người ông rất kính trọng.

"Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người Việt Nam. Ông sống ở thời kỳ Pháp thuộc, nơi đó lại là Nam kỳ, thuộc Pháp. Mà khi mình sống thời kỳ Pháp thuộc, mình sống như thế nào trong giới học thuật đó, mà để mãi với thời gian thì đó là một vấn đề rất quan trọng. Ông Trương Vĩnh Ký đã làm được điều đó. Những công trình nghiên cứu và con người, nhân cách của ông là muôn đời."

Để gọi là một công trình như cách nói của Giáo sư Phan Huy Lê và Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, nhà nghiên cứu, học giả Nguyễn Đình Đầu đã bỏ ra hơn 50 năm để sưu tầm những tài liệu có giá trị thực tiễn, bắt đầu từ năm 1960, khi ông là hội viên hội nghiên cứu Đông Dương.

Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen – chê, tôn vinh – phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối.
- Giáo sư Phan Huy Lê

"Lúc đầu tôi chỉ chú ý đến tờ báo Gia Định báo thời Trương Vĩnh Ký làm chủ bút. Tôi đọc những bài Trương Vĩnh Ký viết về chương trình học của trường Thông Ngôn. Tôi thấy rất đặc biệt vì trường Thông Ngôn vừa dạy cho người Pháp vừa dạy cho người Việt (bằng chữ Hán). Sau đó tôi tình cờ thấy trong thư viện có 1 hồ sơ để ở chỗ khá đặc biệt, của Đại tá Hải quân Pháp coi cái đạo quân chiếm đóng Sài Gòn 1960. Trong hồ sơ đó, tôi thấy có hai cái thư của vị đại tá gửi cho thống đốc nói về Trương Vĩnh Ký. Ông thống đốc muốn kiếm 1 người thông ngôn, nói rõ người đó là Petrus Ký."

Từ đó, ông đã tìm những sách mà Trương Vĩnh Ký viết về Gia Định ngày xưa, về Nam Bộ hoặc những bài mà Trương Vĩnh Ký sưu tầm lại về Gia Định cổ, Gia Định thất thủ, Gia Định mới, lịch sử Nam Bộ, địa lý Nam Bộ bằng tiếng Pháp…và xem như đây là "một khám giá mới về sự hợp tác của Trương Vĩnh Ký với Pháp, sự nghiệp văn hoá của ông dựa trên tinh thần dân tộc chứ không phải theo thực dân."

"Đến 1991, tôi có dịp đi Pháp tôi nghiên cứu về Trương Vĩnh Ký, những tài liệu mà ở Pháp có mà nơi khác không có."

Tại đây ông cho biết đã tìm được những tài liệu về thân thế của Trương Vĩnh Ký và cả những thơ văn của Trương Vĩnh Ký viết bằng tay nói về tình hình Sài Gòn những năm 1860. Ông cất công tìm gặp cả người thầy của Trương Vĩnh Ký từ năm 1849, 1850 là ông Cố Long, vừa là một linh mục, vừa là nhà bác học.

Từ chối lịch sử

Một chiếc xe kéo chở khách trên một con đường ở Hải Phòng thời Pháp, khoảng năm 1900. AFP photo

Nhà ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo khi còn tại thế từng thốt lên rằng "Cho đến bây giờ chưa ai vượt được Trương Vĩnh Ký về pháp ngữ tiếng Việt viết bằng tiếng Pháp."

Theo học giả Nguyễn Đình Đầu, các tài liệu của Trương Vĩnh Ký bằng tiếng Việt hoặc tiếng Pháp đều căn cứ trên di sản văn hoá chính thức của Việt Nam.

"Trương Vĩnh Ký luôn chủ trương người Việt phải dùng chữ Việt. Người Việt Nam phải dùng tiếng Việt để nói tiếng Việt; và muốn được sâu sát nữa về phương diện triết học, sử học và di sản văn hoá dân tộc thì phải biết chữ Hán nữa."

"Tuy hợp tác với Pháp nhưng vẫn là giữ tinh thần quốc gia, tức tinh thần yêu nước, lúc đó là trung thân với ái quốc. Vì thấm nhuần tinh thần Thiên chúa giáo và tây phương nên thấm nhuần tinh thần dân chủ, nhưng vẫn giữ được các cốt cách của Việt Nam."

Những phẩm chất, tinh thần văn hóa dân tộc của Trương Vĩnh Ký được học giả Nguyễn Đình Đầu và sự cộng tác của nhiều dịch giả khác đặt trọn trong Công trình "Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ", như lời giới thiệu của giáo sư Phan Huy Lê:

Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người Việt Nam.
- Tiến sĩ Nguyễn Nhã

"Trong lịch sử Việt Nam, việc bình luận, đánh giá không ít nhân vật lịch sử thường bị chi phối bởi bối cảnh lịch sử như vậy. Nhưng xu hướng chung vẫn là sự thắng thế của kết quả nghiên cứu khoa học nghiêm túc, khách quan và thái độ công minh trước lịch sử. Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen – chê, tôn vinh – phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối."

Thế nhưng, xu thế khách quan, trung thực về một nhân vật của lịch sử đã không được phép giới thiệu đến hậu thế, như luật sư Lê Luân đã viết trên trang nhà của mình:

"Nhưng nhân vật ấy cho đến lúc này, khi vừa mới có cơ hội được trở lại với lịch sử thì cũng ngay lập tức đã bị ngăn trở lại một cách dứt khoát và quyết liệt đến ngỡ ngàng trước những sự phẫn nộ của nhiều người dân mà đã biết sự thật về Ông."

Có một ngôi trường từng được mang tên Petrus Ký.

Nhưng sau 1975 bị đổi tên. Cũng sau năm đó, bức tượng của ông được dựng gần Bưu điện Sài Gòn từ năm 1927 bị bứng đi mất.

Chủ Nhật, 1 tháng 1, 2017

Quốc Phong: Từ bê bối của PVN, nhớ lại số phận bi thảm của một kỹ sư trường kỳ chống tham nhũng [feedly]

Ngành dầu khí VN 1 năm qua với biết bao hệ lụy buồn - Ảnh: Internet

Tôi thầm nghĩ, giá như từ lâu rồi mà các vị lãnh đạo cấp cao, các cơ quan pháp luật hồi ấy chịu tin anh, nghe anh trình bày thì đâu đến nỗi thế này.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa chủ trì phiên họp thứ 11 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng hôm 28.12 và chỉ đạo phải đẩy nhanh tiến độ điều tra vụ Hà Văn Thắm cùng giai đoạn 2 của các vụ án Phạm Công Danh, Huỳnh Thị Huyền Như, Vũ Quốc Hảo... Đây không phải là tín hiệu mới nhưng xem như là một động thái hối thúc các cơ quan pháp luật phải khẩn trương hơn trong công cuộc chống tham nhũng.

Nó phần nào thể hiện thái độ kiên quyết của Đảng, sẽ không dung tha các hành vi tham nhũng của những người có chức có quyền trong xã hội ta.

Trong số các vụ nổi cộm đó, đáng lưu ý có vụ Hà Văn Thắm, nguyên Chủ tịch Ngân hàng Oceanbank hợp tác với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) bằng cách góp vốn rồi cùng nhau (cá nhân) hưởng chênh lệch lãi suất cũng như cho vay trái nguyên tắc khiến nhiều chục người "dính đòn".

Từ câu chuyện bị vỡ lở này cùng với vụ Trịnh Xuân Thanh, nguyên Chủ tịch Tổng công ty cổ phần Xây lắp dầu khí (PVC) thuộc PVN, do việc đi xe biển xanh trái quy định mà từ đó bung bét ra quá nhiều những tệ hại không mấy ai hình dung nổi trong ngành dầu khí suốt nhiều năm qua, tôi bất giác nhớ lại một nhân vật mà tôi đã từng nhiều lần tiếp xúc. Nay nghĩ đến chuyện cũ mà có phần xấu hổ và thầm cảm phục anh. Đó là kỹ sư xây dựng Đỗ Văn Hải, người suốt nhiều năm đi kiện PVN để rồi có lúc bị mất việc làm, thậm chí còn bị bắt tạm giam...

Chính bản thân tôi cũng thấy ngượng với kỹ sư Đỗ Văn Hải nếu nay mà có dịp gặp lại anh, bởi tôi cũng đã từng là một trong những người rất quý anh, giúp đỡ anh nhưng đến lúc cần lại né tránh, xa lánh anh, thậm chí xem anh như một anh chàng "lẩn thẩn" vì quanh năm suốt tháng cứ đeo đẳng gửi đơn đi kiện khắp nơi để rồi gặp biết bao điều cay đắng, ngang trái, khổ ải cũng vì nó.

Vào năm 2002, kỹ sư Đỗ Văn Hải đã nhiều lần gửi đơn tố cáo tới các cơ quan chức năng trung ương về những tiêu cực xảy ra tại một số dự án lớn của ngành dầu khí. Năm 2004, sau một thời gian tìm hiểu sự việc, báo Thanh Niên có bài viết Một kỹ sư thiết kế không ký hồ sơ nghiệm thu cấp cơ sở. Tác giả, nhà thơ, nhà báo Nguyễn Việt Chiến đã cho biết: Một vấn đề khá nghiêm trọng xảy ra trong quá trình thi công Dự án 2 triệu mét khối khí/ngày đêm, là việc kỹ sư Đỗ Văn Hải (một trong những chủ nhiệm đồ án) đồng thời cũng là một trong những kỹ sư trực tiếp lập hồ sơ thiết kế lắp đặt tuyến ống dẫn khí LPG Thị Vải, Bà Rịa-Phú Mỹ. Khi phát hiện việc thi công sai thiết kế, anh đã cương quyết không chịu ký nghiệm thu vào hồ sơ nghiệm thu cấp cơ sở. Thế nhưng không hiểu sao, lại có người ký thay anh rất tùy tiện dù sau đó công trình gặp sự cố và phải chi cả tỉ đồng khắc phục mà cũng không sử dụng được, thậm chí còn gây nguy cơ mất an toàn về cháy nổ nếu khí bị rò rỉ.

Để chống chế trước những sai phạm trên, lãnh đạo PVN ngày đó đã cố ý nói dối cấp trên, rằng đã khắc phục tốt. Kỹ sư Hải lại tiếp tục lên tiếng phản bác, cho rằng sẽ rất nguy hiểm nếu công trình đi vào vận hành. Cuối cùng, để vận hành được đường ống trên, PVN đã chi đến 4,24 triệu đô la Mỹ và 50,2 tỉ đồng để khắc phục và đó cũng đồng thời là việc chi sai nguyên tắc, gây thất thoát...

Từ đó, cuộc sống của người kỹ sư có trách nhiệm ấy gặp muôn vàn sóng gió với 2 lần bị mất việc. Anh Hải kiện ra Tòa Hành chính nhiều lần mà họ vẫn không bố trí công việc cho anh. Thế rồi sau đó, lãnh đạo Công ty Thiết kế và xây dựng dầu khí (PVEC) cùng thuộc cấp bị bắt tù vì sự cố lún sụt này, gây tốn kém cho nhà nước về mọi phương diện, cả kinh tế lẫn thời gian do chậm trễ...

Những tưởng sự tố cáo đúng của anh Hải sẽ được Nhà nước khen thưởng, nào ngờ anh không hề được gì ngoài cái quyết định cho thôi việc.

Số phận cay đắng của anh Hải là ở chỗ, anh đã bị đơn vị nọ trả thù và không bố trí cho anh việc làm... để rồi anh lại phải tiếp tục tố cáo lên nhiều cấp. Từ đây, họ mới có cớ đề nghị pháp luật vào cuộc. Tóm lại, phần thua vẫn lại là... người có công với đất nước, người đã ngăn chặn tai họa cháy nổ đường dẫn khí nếu vận hành. Một lần nữa, họ lại biến anh thành người "có tội" và anh bị đơn vị sa thải... "Phần thắng", thật trớ trêu, lại thuộc về những người có quyền, có thế, có tiền. Đó là ban lãnh đạo PVC, PVN và các chủ thể liên quan khác...

Hồi đó, tôi cũng tò mò hỏi chuyện gia đình anh giờ sống thế nào khi anh bị sa thải và vẫn đi "kiện củ khoai" mãi vậy? Cũng nhờ thế, tôi hiểu thêm về con người anh: Cha của Đỗ Văn Hải, ông Đỗ Khiêm, là một trong những thầy/cán bộ đầu tiên của Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc (thời kỳ trên Việt Bắc), Phó giáo sư về kinh tế chính trị và chủ nghĩa Mác-Lênin, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế kế hoạch (nay là Trường Đại học Kinh tế quốc dân). Ông Khiêm cũng là thầy dạy của biết bao nhà lãnh đạo đất nước (trong đó có Thủ tướng Võ Văn Kiệt khi ông Kiệt đang là Phó bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu…). Anh trai của anh, một GS-TS rất nổi tiếng trong giới lý luận trung ương và khoa học xã hội, là ông Đỗ Hoài Nam, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng các khóa 8, 9, 10, nguyên Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Thảo nảo, khi đọc kỹ những lá đơn của anh gửi đi các nơi, dù là tố cáo hay kêu cứu thì tôi hay thấy có những dòng chữ đầu tiên: "Việc tôi (Đỗ Văn Hải, kỹ sư) viết để báo cáo (.......) xuất phát từ:

- Trách nhiệm của công dân theo quy định của pháp luật;

- Mong muốn bảo vệ chế độ, bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam;

- Kế tục truyền thống cách mạng của gia đình.

Nay tôi xin báo cáo những nội dung sau đây:...".

Nhiều lúc, tôi thấy thương cho anh Hải và mình thì cũng bất lực vì không giúp gì được cho anh như xưa nữa. Nếu trước đây, chúng tôi có thể đeo bám sự việc nếu thấy cần làm thì dù có thể phải viết cả chục bài cũng là chuyện thường. Nay, việc làm báo đã khác xưa, viết đến bài thứ 3 là rất khó vì "mất đất" của phóng viên mà báo cũng đâu có bán thêm được và có khi người viết còn bị nghi ngờ.

Có lần anh tìm tôi, do có cảm giác anh đã có phần tuyệt vọng và hơi" lẩn thẩn" thì phải, tôi "bàn lùi" với anh: Tôi không thể giúp anh được nữa đâu, đừng ngồi đây cả giờ đồng hồ như thế, tốn công anh ra! Anh cứ nghiệm như thằng tôi đây (Nguyễn Quốc Phong, từng bị cách chức Phó tổng biên tập báo Thanh Niên vì duyệt đăng bài vụ PMU18) và anh Nguyễn Việt Chiến, người đã viết bài vì anh ngày đó thì rõ. Hồi chúng tôi lâm nạn vì viết bài đấu tranh chống tiêu cực về vụ PMU18 năm 2006 và 2008 là do có phản ứng thái quá bởi tự tin trước những chứng cứ mình có trong tay như anh biết. Vậy thì hỏi anh, chúng tôi đúng - sai ra sao, có đến mức bị xử lý kỷ luật (tôi) hay phải vướng lao tù (Nguyễn Việt Chiến) như thế chưa? Thôi, Hải ơi! Chúng mình đều là dân thấp cổ bé họng mà "chân lý lại thuộc kẻ mạnh". Cho nên hãy tìm việc khác mà làm để nuôi vợ con. "Thành đổ đã có Chúa xây/ Việc gì gái góa lo ngày lo đêm?"...

Hồi đó, anh Hải gặp tôi như muốn thuyết phục tôi nghĩ cách giúp anh đi tìm chân lý. Nhiều khi anh đến tìm tôi, tôi biết nếu tiếp anh, có khi mất vài tiếng là chuyện thường nên cũng đành né gặp anh.

Một chút hy vọng đã đến với anh khi Trưởng ban Nội chính Trung ương là ông Nguyễn Bá Thanh đã chịu nghe anh trình bày và có những chỉ đạo một số cơ quan vào cuộc. Tiếc thay, một chút hy vọng le lói vừa hé ra thì lại vụt tắt khi ông Bá Thanh ra đi đột ngột...

Anh Đỗ Văn Hải lại kiên trì gõ cửa các cơ quan pháp luật và thượng cấp, tố cáo những hành vi tiêu cực của PVC và một lần nữa lại bị quy tội "lợi dụng quyền tự do dân chủ" và bị bắt tạm giam. Sau gần 3 tháng nằm trong trại T16, anh được họ tha vì đã "ăn năn hối cải". Có những lần, vì "ngồi lì" ở chốn kín cổng cao tường lâu quá, người ta dọa anh, nếu không ra ngoài sẽ cho bảo vệ vào bắt anh (trong đó có cả người nguyên là lãnh đạo cấp cao, là học trò của cha anh). Nghe mà thật não lòng...

Tai nạn nghề nghiệp trong cuộc đời làm báo của tôi đã khiến tôi có phần mệt mỏi và ít nhiều giảm sút lòng tin và nhiệt huyết trong đấu tranh chống tiêu cực trên mặt báo. Và đó là điều làm tôi thấy xấu hổ trước anh. Gần đây tôi cũng muốn gặp lại anh để hỏi han thêm tình hình bây giờ mà cũng không dám vì biết đâu, anh biết tôi đã nghỉ hưu rồi thì còn làm gì nữa mà đến. Ấy là chưa kể, anh sẽ mỉm cười nhìn tôi bằng con mắt khác rồi thầm nói: "Các nhà báo như anh hèn lắm! Từ chuyện của tôi, các anh đã sáng mắt ra chưa?".

Tôi thấy trân trọng anh, nể phục anh và quý anh hơn cũng chính là sau cái vụ Trịnh Xuân Thanh "phát lộ" khiến hầu như cả ban lãnh đạo PVC bị triệu tập lấy lời khai hoặc đã bị bắt tạm giam. Tôi thầm nghĩ, giá như từ lâu rồi mà các vị lãnh đạo cấp cao, các cơ quan pháp luật hồi ấy chịu tin anh, nghe anh trình bày thì đâu đến nỗi thế này.

Chỉ an ủi rằng, trong xã hội chúng ta hôm nay, vẫn luôn còn những con người tâm huyết với đất nước, nhân dân như anh.

Q.P.

Nguồn: http://motthegioi.vn/chuyen-hom-nay-c-155/tu-be-boi-cua-pvn-nho-lai-so-phan-bi-tham-cua-mot-ky-su-truong-ky-chong-tham-nhung-53156.html

Nguyen Anh Tuan: Giây phút xúc động nhất năm 2016 của tôi [feedly]

-- via my feedly newsfeed

Còn vài giờ đồng hồ nữa là hết năm, ngồi điểm lại những thời khắc đáng nhớ nhất của bản thân trong năm qua, chợt nhận ra là đều liên quan tới Formosa.

Đó là khi phải cải trang thành công nhân xây dựng, trốn chui nhủi trong thùng xe tải do dân địa phương chuẩn bị sẵn để thoát khỏi Kỳ Anh hồi tháng 5. Nhìn cảnh vật trôi đi qua khe hở của thùng xe, thấy đau đớn vô cùng, rằng đất mình đây mà đến phải bí mật, đi phải chui nhủi thế này.

Đó là lúc trấn an Lipin, nữ phóng viên của đài PTS Đài Loan, cho qua cơn sợ hãi sau khi cả đoàn bị an ninh truy đuổi vì sang làm tin thảm họa cá chết tại Hà Tĩnh. Cuộc nói chuyện ngắn ngủi với cô trước khi đoàn rời đi ngay trong đêm đã giúp tôi lần đầu tiên cảm được bằng cách nào lòng yêu thiên nhiên có thể vượt biên giới quốc gia và đam mê nghề nghiệp có thể bước qua nỗi sợ hiểm nguy.

Đó cũng là lúc bước lên xe đi đón các nạn nhân địa phương cho buổi gặp lúc 4h sáng với phái đoàn Dân biểu Su Chih-fen sang thị sát Formosa. Nói với anh em lời chào từ biệt vì không chắc đi xong có về lại được nữa không.

Đều là những phút đáng nhớ, song xúc động nhất lại là một khoảnh khắc rất khác mà tôi sẽ kể dưới đây:

Buổi sáng hôm đó là một trong những ngày đầu tiên ở Kỳ Anh khi vụ cá chết xảy ra, tôi thức dậy sớm vì tiếng chuông nhà thờ. Nơi đây dân biển đi lễ sớm để ra âu thuyền làm việc, 5h tờ mờ sáng người đã đông đúc rộn vang giáo đường. Vốn ngoại đạo và cũng tò mò một buổi lễ vùng biển diễn ra thế nào, tôi đứng ở một khoảng cách không quá xa để quan sát, tình cờ nghe trọn lời của cha Lai quản xứ hôm đó với giáo dân, điều mà cha còn nhắc lại nhiều lần nữa trong những buổi lễ sau đó:

"Nếu cá các con đánh về, nhặt về mà các con không dám ăn, thì các con không được bán cho người ta. Bán cho người ta là các con mang tội với Thiên Chúa, mang tội với cha. Dù đói cũng không được đem bán cho người ta".

Ngay lúc đó tôi biết rằng tôi, gia đình tôi, người thân của tôi nợ những người dân nơi đây một lời cảm ơn, vì họ thà chịu đói chứ không đẩy cá độc ra thị trường gây hại cho chúng tôi.

Và cũng lúc đó, tôi biết, dân tộc mình vẫn còn hy vọng.

Ảnh: Nhà nguyện, nơi tổ chức các buổi lễ ở giáo xứ Đông Yên, Kỳ Phương, Hà Tĩnh. Đây là nhà tạm trong lúc chờ nhà thờ chính đang xây. Quá trình xây dựng bị trì hoãn vì nhà thờ đem nhiều kinh phí xây dựng ra giúp giáo dân trong quãng thời gian khó khăn vừa qua.

N.T.A.

Nguồn: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1571419206206300&set=a.527066403974924.138594.100000147078725&type=3&theater

Quốc Phong: Từ bê bối của PVN, nhớ lại số phận bi thảm của một kỹ sư trường kỳ chống tham nhũng