Thứ Năm, ngày 21 tháng 5 năm 2015

Trần Huỳnh Duy Thức : Thay đổi và cơ hội (Thư 39B)

Nguồn tranfami

Posted on 17/05/2015 by 

39B-Cover

Xuyên Mộc, 15/3/2015

Xin chào cô sinh viên Trần Lê Bảo Trâm xinh đẹp ,

Hì hì, con gái có giật mình, phổng mũi hôn? Ba còn định chào "bà chủ tịch Hội sinh viên quốc tế SFU" nữa kìa, nhưng mà nghe "ngầu" quá nên thôi. Năm ngoái, có lần ông nội lên thăm ba và thông báo con đã được bầu vào chức vụ trên mà lắc đầu luôn. Ông nội nói: "Nó có máu lãnh đạo giống con". Ba thấy con còn giống ba nhiều thứ nữa, cái này chắc mẹ rõ nhất. Hai bên nội, ngoại đều rất tự hào về con.

Còn đúng nửa tháng nữa là sinh nhật 21 của con rồi. Mấy hôm rồi ba làm thơ tặng cho con. Ba đã làm xong một bài rất dài từ cảm xúc khi ba đọc thư con viết: "Giấc mơ Mỹ không nhất thiết phải thành hiện thực ở Mỹ" và "trái tim con không thuộc nơi đó". Con gái biết không, cảm xúc ấy dâng trào và theo ba mãi tới hôm nay vẫn chưa hết. Bài thơ tặng SN21 của con lần này chỉ là một phần của cảm xúc đó. Ba sẽ tiếp tục thể hiện nó thành nhiều bài thơ khác. Đó là những điều quý giá mà con đã mang đến cho ba. Ba vốn xem mọi thứ nhẹ tơn. Đọc thư con ba thấy càng nhẹ hơn nữa. Con hiểu vì sao không? Những điều ý nghĩa nhất, giá trị nhất không nằm ở những thứ phù phiếm, hình thức, không phụ thuộc vào những không gian bị câu thúc hay rộng mở, không bị quyết định bởi nghịch cảnh. Trước khi ba xa nhà, điều ba quan tâm nhất là hai con, lúc đó chưa đầy 14 và 15 tuổi. Biến cố xảy đến sớm hơn những gì ba dự định khiến kế hoạch chuẩn bị cho mẹ và hai con đều dang dở và bất thành. Vào tù ba không trăn trở nhiều về Con đường mình đang đi vì ba đã có dự liệu khá rõ ràng và biết mình sẽ bước tiếp như thế nào. Điều làm ba lo lắng và thức trắng nhiều đêm là sẽ hướng dẫn cho hai con như thế nào trong một bối cảnh mà ba biết chắc chắn sẽ xa gia đình một thời gian dài. Mẹ cho tụi con tình yêu, sự che chở, tránh cho hai đứa những cú sốc tâm lý và dạy cho tụi con đức hạnh. Nhưng hai con đang và sẽ phải sống trong một thế giới toàn cầu hóa, sẽ chứng kiến một giai đoạn lịch sử bước ngoặt của đất nước mà nếu không được chuẩn bị tốt kỹ năng và tầm nhìn trong giai đoạn cấp 3 và đại học thì sẽ khó mà nắm bắt được những cơ hội tốt. Dù ba mẹ đã cố gắng cho tụi con được hưởng nền giáo dục tốt nhưng ba rất hiểu rằng có nhiều điều quan trọng không thể học từ nhà trường. Chưa kể tầm quan trọng của sự gần gũi cha-con mà sự xa cách về không gian có thể làm cho ảnh hưởng của người cha với con mình giảm đi một cách rất tự nhiên, sự hạn chế về thông tin, liên lạc trong tù là một thách thức khiến hều hết những người tù có ý định dạy con đều phải bỏ cuộc. Nhưng ba đã tận dụng tất cả những gì có được, thời gian và hai lần gửi thư một tháng, để duy trì sự liên hệ và chia sẻ với tụi con những kiến thức và kỹ năng cần thiết. Thật sự ba chưa bao giờ rảnh cả. Ba mà nói với các chú, các bác trong tù rằng ba luôn phải sắp xếp thời gian thì họ gần như không thể hiểu được vì sao trong tù mà lại thiếu thời gian . Có những đêm ba thức trắng để viết mà không thấy mệt. Chính sự tiến bộ theo thời gian của hai đứa là động lực cho ba. Tụi con vượt qua được từng chặng đường thách thức ngày một tự tin hơn. Ba luôn tin rằng tụi con sẽ làm được. Nhưng đọc thư Trâm vừa rồi ba vẫn bất ngờ vì con đã đi được rất xa so với lứa tuổi của mình, so với cả những gì mà ba nghĩ. Ba vui lắm vì thấy được thành quả ấy có phần từ nỗ lực của mình. Ba tin chắc rồi Quân cũng sẽ làm được như thế. Cuộc đời con người có gì ý nghĩa hơn, giá trị hơn là nhìn thấy con trưởng thành. Với ba nó còn hơn thế nữa vì ba làm được điều này và vẫn tiếp tục được sứ mệnh của mình, không phải đánh đổi . Một chút thiệt thòi bản thân chẳng là gì cả. ý nghĩa của cuộc đời không nằm ở danh lợi, nhất là khi những thứ này đạt được trong một hoàn cảnh phải đạp lên người khác để có. Hưởng lợi là bản chất của con người nhưng danh lợi chỉ mang đến ý nghĩa cho ta khi chúng là kết quả của sự cống hiến ta đạt được lợi ích cho mình thông qua việc tạo nên lợi ích cho cộng đồng. Đầu tiên cộng đồng ấy là gia đình và sẽ lớn dần, lớn dần thành xã hội cùng với sự trưởng thành về trí tuệ, tình yêu và bản lĩnh của mình. Đây là tiến trình tự nhiên, hợp quy luật, không mênh mang và chông chênh với những đối tượng nghe thì to tát nhưng sáo rỗng, không có nền tảng từng bước. Ba thấy được Trâm đã phát triển theo tiến trình này và có sự hòa quyện cân bằng giữa con tim và khối óc. Quân cũng sẽ như thế. Không vui sao được phải hôn?

THDT'sFamily2

"Cuộc đời con người có gì ý nghĩa hơn, giá trị hơn là nhìn thấy con trưởng thành. Với ba nó còn hơn thế nữa vì ba làm được điều này và vẫn tiếp tục được sứ mệnh của mình, không phải đánh đổi . Một chút thiệt thòi bản thân chẳng là gì cả "

 

Cơ hội nào sẽ xuất hiện ?

17/3/2015

Như ba hứa trong thư 38A, bây giờ ba viết về những cơ hội và thách thức liên quan đến những công việc có thể được mở ra ở VN và thế giới trong xu hướngcủa Dòng chảy sắp tới.

Về kinh tế, ba tin rằng trong vòng 15 năm tới VN sẽ thành nước có tỷ trọng dịch vụ chi phối, công nghiệp hàng hóa sẽ co lại đáng kể, nông nghiệp cũng sẽ giảm mạnh về tỉ trọng nhưng sẽ tăng về quy mô và mức độ hiện đại và sẽ đóng góp vào những ngành chiến lược chủ lực của quốc gia. Từ 10 năm trước ba đã thấy rằng VN không có thế mạnh gì để cạnh tranh vươn lên trong thị trường hàng hóa công nghiệp toàn cầu, ngay cả tại thị trường nội địa thì lĩnh vực này cũng thiếu sức cạnh tranh nghiêm trọng. Mong muốn bảo hộ để nó vươn lên và vươn ra thế giới đã không thành hiện thực. Thực trạng hiện nay của nền sản xuất công nghiệp VN là khó mà trụ được khi các rào cản bảo hộ buộc phải dỡ bỏ trong vài năm tới bởi cộng đồng kinh tế ASEAN, Hiệp định thương mại tự do VN – EU, TPP, … Một làn sóng ào ạt mà con sẽ chứng kiến trong 1 – 2 năm tới là các doanh nghiệp sản xuất của VN sẽ được bán cho các công ty nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ. Kinh tế Mỹ đã phục hồi và đang mạnh lên, USD đang lên giá chóng mặt. Chắc chắn FED sẽ nâng thêm lãi suất trong thời gian tới để hút dòng vốn về Mỹ. Từ đây các doanh nghiệp Mỹ sẽ dùng vốn ấy để tăng mạnh đầu tư ra ngoài, nhất là vào các nước thuộc TPP. VN chắc chắn sẽ là điểm đổ bộ tập trung của làn sóng đầu tư này của Mỹ vào các thành viên TPP. Khi đồng bạc xanh tăng giá thì xuất khẩu trực tiếp từ lãnh thổ Mỹ sẽ bị ảnh hưởng theo chiều giảm nhưng nhập khẩu sẽ tăng. Các doanh nghiệp Mỹ tất nhiên sẽ tận dụng cơ hội này, đầu tư vào TPP để làm hàng hóa rồi bán ngược trở lại Mỹ. Hơn nữa, trụ cột của nền kinh tế Mỹ là tiêu dùng nội địa nên đây sẽ là cơ hội bùng phát nhu cầu mạnh mẽ ở Mỹ. Điều này sẽ tạo sức hút cho cả TQ và AĐ (Ấn Độ) gia tăng sản xuất hàng hóa xuất khẩu vào Mỹ. Ba tin rằng chiến lược "Là công xưởng của thế giới" của TQ tới đây sẽ gặp thách thức ghê gớm từ chiến lược "Hãy sản xuất tại AĐ" của AĐ. Trong xu thế tốc độ tăng trưởng của TQ đang giảm còn của AĐ thì tăng, sẽ có một sự chuyển dịch đáng kể dòng vốn FDI, thay vì chảy vào TQ thì sẽ đổ vào AĐ để làm hàng xuất khẩu vào Mỹ và thế giới. Sự dịch chuyển này cũng do nguyên nhân từ quan hệ Mỹ – AĐ đang ấm lên còn Mỹ – TQ thì không có gì tiến triển đặc biệt. Điều đáng lưu ý là sự cạnh tranh này của AĐ và TQ sẽ càng gây áp lực và khó khăn lên lĩnh vực công nghiệp hàng hóa của VN. So sánh lợi thế cạnh tranh thì VN sẽ thua xa cả hai đối thủ này. Chỉ có những doanh nghiệp nước ngoài tại VN trong lĩnh vực này mới duy trì được lợi thế nhờ các mối liên kết với thế mạnh sẵn có của họ từ bên ngoài. Tuy nhiên giá trị gia tăng mà quốc gia được hưởng từ các loại doanh nghiệp này sẽ không cao vì họ luôn có khuynh hướng giữ lại lợi nhuận bên ngoài (mà gần đây trong nước mình hay gọi là sự chuyển giá). Các nhà máy kiểu như của Coca Cola, Samsung dù là quy mô rất lớn và tạo nên nhiều việc làm nhưng sẽ không đóng góp được gì cho sự đột phá phát triển của VN. Còn các doanh nghiệp trong nước làm chủ nếu có tồn tại được trong lĩnh vực sản xuất thì cũng chủ yếu là gia công hoặc cung cấp các sản phẩm phụ trợ rẻ tiền nên giá trị gia tăng chẳng khá gì hơn. Xét trên bình diện toàn cầu lẫn trong nước, ba không thấy được khả năng đột phá gì cho đất nước từ công nghiệp hàng hóa. Tuy nhiên nó vẫn sẽ là ngành có sự phát triển mạnh mẽ trong 1- năm tới nhưng sẽ là sân chơi chủ yếu của các doanh nghiệp nước ngoài. Nó sẽ tạo ra nhiều cơ hội công việc, nhất là liên quan đến đầu tư.

Đã qua rồi nên kinh tế Nông - Công nghiệp và dịch vụ. Thời đại ngày nay là thời đại của nền kinh tế tri thức

Đã qua rồi nên kinh tế Nông – Công nghiệp và dịch vụ. Thời đại ngày nay là thời đại của nền kinh tế tri thức

Ba lại thấy khả năng đột phá của lĩnh vực dịch vụ là rất lớn và có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội nếu tập trung vào đặc tính kinh tế tri thức. Con nhìn vào sự bức phá thần kỳ của Viettel trong thời gian ngắn vừa qua, đó là một minh chứng thuyết phục cho năng lực của người Việt về dịch vụ kinh tế tri thức trong một môi trường cạnh tranh gay gắt cả trong nước lẫn quốc tế. Nhu cầu về dịch vụ trong nước lẫn thế giới hết sức đa dạng và liên tục tăng cao. Các hãng như Apple, Nike thực chất là doanh nghiệp dịch vụ chứ không phải hàng hóa. Giá trị của họ là ở khâu thiết kế, tiếp thị, làm thương hiệu, … chứ không nằm ở dây chuyền sản xuất, lắp ráp mà hầy hết là họ thuê ngoài (out – source) ra các nước có nhân công và tài nguyên rẻ. Kinh doanh như vậy chính là làm kinh tế tri thức. Ngay cả các hãng sản xuất hàng tiêu dùng đại trà như P & G, Uniliver, họ đâu có chú trọng sản xuất. Sản xuất dây chuyền chỉ là một công đoạn nhỏ ít giá trị nên họ thiết lập các nhà máy tại chính các thị trường địa phương để tận dụng chính sách ưu đãi, nhân công rẻ và giảm chi phí vận chuyển. Một trong những dịch vụ vượt trội của họ là mua lại các sản phẩm đã có chỗ đứng tại các nước rồi gia tăng giá trị cho nó bằng cách gắn thêm thương hiệu toàn cầu của họ. Thực chất họ cũng là các doanh nghiệp dịch vụ mà giá trị lớn nhất được tạo ra từ tri thức. Trong môi trường kinh doanh được cải cách mạnh mẽ về kinh tế và chính trị sắp tới, ba cho rằng người Việt sẽ tìm thấy lợi thế trong lĩnh vực dịch vụ và sẽ tập trung mạnh vào đó. Nếu VN có thêm được chiến lược quốc gia đúng đắn nữa thì dịch vụ sẽ bùng nổ và sẽ trở thành ngành kinh tế chủ lực của đất nước, mang hàm lượng tri thức cao, trong khoảng 15 năm tới. Một mũi nhọn mà chiến lược này cần đột phá là năng lượng xanh nói riêng và tăng trưởng xanh nói chung. Như ba đã viết cho ông nội trong các thư 32A, 37A, đây cũng chính là mũi đột phá trong chiến lược xoay trục của Mỹ vào Châu Á TBD. Với sự hợp tác của Mỹ, VN hoàn toàn có thể trở thành người tiên phong trong lĩnh vực này. Nó chính là một trào lưu cần phải có của Dòng chảy Thời đại Kinh tế tri thức, đang lớn dần và đẩy kinh tế công nghiệp của thế giới từ từ vào dĩ vãng. Sau khoảng 10 năm nữa, sự dịch chuyển này sẽ rất mạnh mẽ, kéo theo những cơ hội công việc có thể giúp mình bức phá ngoạn mục. Tuy nhiên, đây là những cơ hội đòi hỏi phải theo đuồi dài hơi nên vẫn cần có ngắn nuôi dài. Thương mại, đầu tư trong công nghiệp hàng hóa là những cái ngắn rất tốt.

39B_Phat-trien-nong-nghiem

Nông nghiệp chỉ có thể phát triển mạnh khi có sự thay đổi lớn về quan điểm sở hữu đất đai, chính sách hạn điền và sự ưu tiên đầu tư hạ tầng nông nghiệp.

Thiếu quan tâm nông nghiệp là một sai lầm trong thời gian qua vì chủ trương ưu tiên cho công nghiệp. Gần đây chính phủ đã nhận ra tầm quan trọng của nông nghiệp và có sự quan tâm. Nhưng ba nghĩ ngành này chỉ có thể phát triển mạnh khi có sự thay đổi lớn về quan điểm sở hữu đất đai, chính sách hạn điền và sự ưu tiên đầu tư hạ tầng nông nghiệp. Ba cũng cho rằng những điều này sẽ đạt được sự tích cực trong cuộc cải cách thể chế kinh tế, chính trị đang và sẽ diễn ra quyết liệt sắp tới. Khi ấy thì nông nghiệp mới có thể thu hút được sự đầu tư về tiền vốn, công nghệ và chất xám để tái cấu trúc lại toàn bộ cách thức sản xuất nông nghiệp một cách quy mô và hiện đại. Nếu nông nghiệp VN không biến đổi tốt thì cũng không thể có được nguồn dịch vụ và công nghiệp phát triển tốt được. Vì tới hiện nay vẫn còn khoảng 70% dân số sống ở nông thôn và phụ thuộc vào những công việc về nông nghiệp, nếu lực lượng này không tăng được thu nhập lên đủ đề đầu tư vào giáo dục cho con cái thì đất nước mình sẽ không lấy đâu ra nguồn nhân lực chất lượng cho dịch vụ và công nghiệp. Số công nhân từ nông dân trên những vùng đất được biến thành nhà máy, khu công nghiệp trong thời gian qua không có sự chuyển đồi gì về chất cả. Họ cũng tiếp tục làm những công việc giản đơn không đòi hỏi có tri thức. Vì thế mà sự chuyển dịch kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp vừa qua chưa tạo ra được sự thay đồi gì đáng kể về hiệu suất lao động, làm sự tăng trưởng quốc gia chưa bền vững. Do đó chiến lược quốc gia phải đột phá vào nông nghiệp trước tiên. Từ đầu năm 2014 đến nay, ông Thủ tướng VN có nhiều phát biểu đúng đắn về nông nghiệp, vấn đề chắc phải còn chờ tháo gỡ các nút thắt cổ chai thì mới có thể thực hiện được các quan điểm đó. Nhưng đây là việc bất buộc, nếu không làm được thì cả nền kinh tế của VN sẽ vẫn kém chất lượng, hiệu suất thấp và giá trị gia tăng không đủ trả cho sự hủy hoại môi trường. Nên ba tin rằng nó sẽ được đột phá thành công đầu tiên trong cuộc chuyển mình tới đây của đất nước, giống như người Nhật đã tập trung hiện đại hóa nông nghiệp trong 10 năm đầu tiên của cuộc Minh Trị Duy Tân dẫn đến cuộc chuyển mình vĩ đại của họ giữa thế kỷ 19. Con người luôn là yếu tố quyết định. Nguồn nhân lực của một quốc gia mà không có chất lượng, có tri thức thì quốc gia ấy không thể phát triển tốt đẹp được cho dù nó có một nhóm lãnh đạo tinh hoa đi nữa. Rất nhiều người học hành giỏi giang nhưng vẫn mắc sai lầm cho rằng kiến thức của mình sẽ dễ dàng truyền đạt hoặc áp đặt xuống cho mọi người nếu mình nắm quyền lực. Nói gì thì nói, có thực mới vực được đạo, gia đình nông dân phải giàu có, ít ra là khá giả lên thì con cái họ mới được học hành tử tế. Không thể chỉ tự hào và trông chờ vào những trường hợp hiếm hoi nhà nghèo hiếu học để tin rằng nguồn nhân lực VN sẽ có tri thức. Mấy ngàn năm rồi chúng ta không thiếu những tấm gương như vậy, nhiều người trong đó đỗ đạt làm quan, trở thành những người nổi tiếng nhưng đất nước mình vẫn nghèo và lạc hậu, bị trải qua những thời kỳ nô lệ đen tối. Hàng triệu người thì mới có được một, hai người, làm sao mà đủ sức thay đổi được số phận cả một dân tộc. Con đồng ý hôn? Ba không nhìn thấy được cách nào khác để phát triển được nguổn nhân lực có tri thức cho VN bước nhanh và chắc vào nền kinh tế tri thức ngoài cách đột phá mạnh mẽ vào nông nghiệp cả. Người nông dân VN rất cần cù và chịu khó, chỉ cần gặp được những điều kiện đúng đắn thì họ sẽ bứt phá cho mà thấy, các ngành công nghiệp gia công chẳng là gì với họ đâu. Nhưng lâu nay họ không được tạo những điều kiện như thế, những nguồn đầu tư quốc gia được tập trung chủ yếu cho hạ tầng công nghiệp mà lại không tạo ra được giá trị cao. Ba tin rằng sự ưu tiên này sẽ thay đổi, tập trung vào cho nông nghiệp trong 10 năm tới. Việc này sẽ tạo nên những cơ hội công việc về thương mại, đầu tư hấp dẫn.

Nhìn chung, Dòng chảy Thời đại sẽ thúc ép những cải cách mạnh mẽ về kinh tế lẫn chính trị và sẽ dẫn đến một giai đoạn đột phá kinh tế mạnh mẽ chỉ trong một vài năm nữa. Nó sẽ dẫn đến sự dịch chuyển sâu sắc (dramatic shift) cấu trúc kinh tế VN và tạo ra rất nhiều cơ hội, hơn hẳn giai đoạn đổi mới gần 30 năm qua. Thực ra giai đoạn này chỉ mới là một sự tập dượt, chưa thể gọi là một sự đột phá đúng nghĩa. Ba dám nói rằng VN bây giờ, một là đột phá, hai là sụp đổ, chứ không có chuyện trùng trình đâu. Đương nhiên chẳng ai muốn lựa chọn khả năng thứ hai trừ khi không nhìn thấy. Nhưng ba tin là người dân đã thấy được và đang đòi hỏi cuộc Đổi mới sắp tới phải đột phá toàn diện. Những người có trách nhiệm, giới tri thức và chính giới cũng đã thấy rõ và biết phải làm gì. Cựu Thỉ tướng Anh Tony Blair trong chuyến thăm VN khoảng 10 ngày trước đã phát biểu rằng không có cuộc cải cách nào mà không gặp phải sự kháng cự quyết liệt. Con hãy tìm đọc các tài liệu về thời cải cách của bà đầm thép Thatcher từ 1979 để thấy sự chống đối những xu hướng đổi mới ở Anh ghê gớm như thế nào. Đây là những kiến thức rất hữu ích cho con và công việc của con sắp tới. Nước Anh trải qua mấy thập kỷ khủng hoảng và trì trệ vì sai lầm trong việc lựa chọn đường lối phát triển. Bà Thatcher đã thành công đưa  nước Anh vào một con đường mà sau đó đã dẫn tới những thành tựu rực rỡ. Thế nhưng lúc ban đầu, bà bị chống đối và cả chống phá dữ dội, không chỉ từ các đảng đối lập mà từ chính trong nội bộ đảng Bảo thủ của bà, từ những người đã từng là bạn bè thân hữu của mình. Lúc đó ít ai nghĩ một phụ nữ xinh đẹp như Thatcher có thể vượt qua được. Vậy mà bà đã thành công ngoài sức tưởng tượng . Thành tựu của bà là một cuộc cải cách toàn diện về chính trị lẫn kinh tế cùng với các mặt văn hóa, giáo dục, … VN mình tới đây muốn thành công thì cũng phải cải cách như vậy thôi. Hôm qua (17/3/15) tại Sydney, ông Nguyễn Tấn Dũng đã phát biểu rằng: VN sẽ cải cách toàn diện về thế chế kinh tế thị trường và xây dựng nhà nước pháp quyền để bảo đảm và phát huy mạnh mẽ quyền tự do về kinh tế lẫn chính trị để tạo động lực phát triển nhanh cho nền kinh tế VN. Sau kỳ Đại hội XII đầu năm 2016 này của ĐCS, con sẽ thấy xu thế này nổi lên mạnh về chính trị.

19/3

Con cũng sẽ chứng kiến những sự thay đổi chưa từng có tại VN. Nhưng như ba đã viết nhiều lần, đó là một sự thay đổi về nội dung chứ không phải hình thức – một cuộc cải cách thực chất. Giống như cuộc Duy Tân Minh Trị ở Nhật hay các cuộc cải cách ở Anh, hình thức chế độ chính trị của họ chẳng mấy thay đổi nhưng thực chất nền dân chủ của xã hội đã biến đổi sâu sắc dựa trên nền tảng QCN. Đó sẽ là một sự thay đổi bằng Dòng chảy để cuốn mọi thứ theo quy luật, nhờ vậy mà tích hợp và cộng hưởng được năng lượng trên Dòng chảy để bồi đấp phù sa cho phát triển chứ không phải là sự phun trào năng lượng tích chứa để hủy diệt rồi chật vật từ đống tro bụi, cuối cùng lặp lại bình mới rượu cũ. Đây là những con đường của Ai Cập, của Ucraina chứ không phải con đường của VN mình.

Con đường VN là con đường khoa học, không hận thù, là con đường của Dòng chảy của Thời đại – Thời đại kinh tế tri thức hay Thời đại QCN chỉ là một mà thôi. Như thư 37A ba viết. VN đã đặt những bước chân đầu tiên vào con đường này, phần còn lại sẽ chảy theo quy luật thôi, không thể đảo ngược được. Dọc trên Dòng chảy là gì và sẽ dẫn đến đâu thì ba đã viết rất nhiều trong các thư trước rồi, cần thì con tìm đọc lại nha. Ba cũng đã thấy những con người sẽ làm nên lịch sử, lịch sử của một cuộc chuyền mình vĩ đại đã xuất hiện vào đúng thời khắc lịch sử. Như ba vừa viết trong thư 39A về một quy luật từ Thuyết tiến hóa Darwin: khát vọng ngàn năm được lưu giữ và lưu truyền bằng bản năng người qua bao thế hệ, đợi gặp đúng điều kiện thì bản năng ấy sẽ trỗi dậy mạnh mẽ và biến thành sức mạnh của ý thức để hoàn thành khát vọng. Ba hiểu rõ quy luật ấy nên biết được điều kiện đó là gì và thúc đẩy nó để góp phần hiện thực hóa khát vọng Rồng Tiên của dân tộc như phát biểu sứ mệnh ba đã viết trong thư 29A. Cái gì cũng tồn tại theo quy luật, không phải ngẫu nhiên mà dân tộc ta có tên Lạc Hồng (nghĩa là Dòng chảy Khoa học) và có huyền sử Rồng Tiên lưu truyền hơn 4000 năm. Đó là khát vọng đã tồn tại ngần ấy thời gian bất chấp những giai đoạn tăm tối bị vùi lấp kéo dài hàng trăm, hàng ngàn năm. Khát vọng ấy đã và luôn hiện hữu trong bản năng của bất kỳ ai mang dòng máu Lạc Hồng. Cho dù có nhiều lúc họ phải bằng cách này hoặc cách khác vì bản năng sinh tồn, nhưng bản năng Rồng Tiên vẫn luôn túc trực và sẵn sàng trỗi dậy bất kỳ lúc nào hội đủ điều kiện. Thời điểm ấy chính là thời khác lịch sử mà ba vừa đề cập. Rồi con sẽ thấy sẽ có rất nhiều, rất nhiều người xuất hiện với cùng một sứ mệnh để đóng góp vào thời khác ấy – chính là sự hội tụ của những dòng năng lượng cùng tần số, cả trong lẫn ngoài nước. Vì vậy sự xuất hiện của những người làm nên lịch sử là tất nhiên thôi, tự nhiên theo quy luật. Họ sẽ lập nên công trạng to lớn được lịch sử ghi danh. "To everything there is a season and a time to every purpose under the heaven" – Một câu trong Kinh Thánh mà ba rất thích và tin: "Cái gì cũng có một mùa và một khoảng thời gian tương ứng với mục đích của nó dưới trần gian". Mọi sự tồn tại đều có nguyên cớ của nó, vì vậy mà Đạo Ki – tô hướng người ta đến tương lai và bỏ lại đằng sau sự hận thù. Đạo Phật cũng vậy, oán thù sẽ gieo tiếp oán thù nên mãi không bao giờ dứt được, nên khuyên người ta cần chấm dứt nó bằng lòng vị tha để sống trọn với hiện tại và đừng bao giờ ngoảnh lại quá khứ mà tự thiêu đốt chính mình. Rồi con sẽ thấy, tại bước ngoặc lịch sử này của đất nước, những người đến từ những quá khứ khác nhau sẽ cùng nhau làm nên lịch sử của hiện tại và tương lai ngời sáng. Thách thức lớn nhất hiện nay cho công cuộc này là đòi hỏi sự hiểu biết để thiết kế một lộ trình để mọi nguồn năng lượng khác nhau sẽ tuôn trào vào Dòng chảy với một lưu lượng thích hợp và để chuyển hóa các năng lượng tích chứa từ hận thù, không phun trào thiêu đốt mà thành những nguồn năng lượng hòa hợp để xây dựng. Cái này rất khó nhưng đều có thể làm được nếu hiểu biết quy luật và tôn trọng sự khác biệt.

Dấu hiệu tích cực

Gần đây ba nhận thấy một số dấu hiệu tích cực. Trong các bài báo trên Nhân Dân hay phóng sự trên VTV nói về ngày 30/4 không còn dùng các từ ngụy quyền Sài Gòn, ngụy quân tay sai như các năm trước nữa, thay vào đó là Chính quyền Sài Gòn, quân đội VNCH. Thư36A ba đã nhận định rằng ĐCSVN đang chuyển dần mục tiêu từ độc tôn lãnh đạo sang cầm quyền vững mạnh. Xu hướng này đang ngày càng rõ ràng và là hệ quả tất yếu của việc tôn trọng QCN. Đảng cầm quyền (ruling party) thì phải chấp nhận cạnh tranh, phải thuyết phục người dân để duy trì sự cầm quyền nhằm phục vụ nhân dân, qua đó đạt được lợi ích chính đáng cho mình. Đảng lãnh đạo (leading party), cách thức này sắp kết thúc vai trò của lịch sử của nó tương ứng với mục đích tồn tại của nó đối với một giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước. Lịch sử sẽ sang một trang mới của một phương thức mới, không phủ định ai cả, mà sẽ trao cơ hội công bằng cho tất cả. Ba đoán từ 2016 trở đi sẽ có những cuộc tổng tuyền cử tự do. Với sự chủ động thay đồi như vậy, ĐCSVN sẽ duy trì được lợi thế để thúc đẩy xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Như ba đã viết nhiều lần, định hướng này cũng tương tự như định hướng dân chủ xã hội (tên ban đầu là xã hội chủ nghĩa dân chủ) rất phổ biến và thành công ở nhiều nước Bắc Âu như Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, … Đây là những nước có mức độ tôn trọng QCN đứng đầu thế giới, vì vậy mà thu nhập bình quân đầu người cũng hàng đầu thế giới. Đường lối dân chủ xã hội có nguồn gốc từ chủ nghĩa Mác và được thực hiện bằng những cuộc cải cách dựa trên nền tảng QCN để thay đổi thực chất nền dân chủ của xã hội. Đường lối này luôn tránh xa các cuộc cách mạng bằng bạo lực, lật đổ mà thật ra chỉ là sự thay đổi hình thức của chế độ chính trị, rồi "mèo vẫn hoàn mèo". Do đó con thấy các nước Bắc Âu nói trên đều giữ nguyên hình thức quân chủ lập hiến từ xưa đến nay, nhưng thực chất của xã hội thì thay đổi và phát triển nhanh chóng, thuộc hàng văn minh nhất thế giới. Các đảng Dân chủ Xã hội (có nguồn gốc từ trường phái Mac – xít xã hội chủ nghĩa dân chủ) cầm quyền gần như liên tục sau Thế chiến II đến giờ nên đã thúc đầy thành công định hướng xã hội theo đường lối dân chủ xã hội ở các nước này. Đó là cách thức cầm quyền để thực hiện thành công một lý tưởng, một định hướng xã hội nào đó của một chính đảng. Thành công vì nó thuận theo các quy luật phát triển như kinh tế thị trường, Nhà nước pháp quyền. Gắn tên của định hướng xã hội vào các quy luật này chẳng giúp gì cho việc hoàn thành định hướng ấy cho xã hội.

Lúc nãy xem thời sự 19h trên VTV, lần đầu tiên ba nghe ông CTN Trương Tấn Sang nhắc đến việc xây dựng Nhà nước pháp quyền mà không gắn thêm vào từ xã hội chủ nghĩa. Vài tháng gần đây ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng thường xuyên đề cập việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, chứ không phải là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tại buổi họp Chính phủ cuối tháng 2/2015, ông ấy còn giải thích rất chính xác là: nền kinh tế thị trường là trước tiên phải tuân thủ quy luật kinh tế thị trường, còn định hướng xã hội chủ nghĩa là định hướng của xã hội. Nhận thức của các ông ấy rất đúng đắn và quý giá. Đó là những chỉ dấu cho thấy những cuộc cải cách về chính trị, kinh tế, xã hội, giáo dục, văn hóa, … Sắp tới đây sẽ theo hướng thực chất, tôn trọng quy luật phát triển, cho nên phải tôn trọng và bảo vệ trên hết QCN – nền tảng của mọi quy luật phát triển như ba đã phân tích nhiều lần. Cho nên ba tin rằng cuộc Đổi mới tới đây sẽ là một sự thay đổi rất sinh động và tốt đẹp nền chính trị VN. Đó là cách thay đổi tốt đẹp nhất. Sẽ có người cho là ba quá lạc quan. Nhưng niềm tin của ba không chỉ dựa trên tích tất yếu của quy luật, mà còn dựa vào những dự cảm đặc biệt. Ba biết rằng con thường đồng cảm với ba mà, phải hôn ?

22/03/2015

Chiến lược ngoại giao của VN cũng sẽ thay đổi rất tích cực.

Đây có lẽ là điều con quan tâm nhất phải hôn, vì liên quan đến ngành học của con. Thực ra chiến lược này đã bắt đầu thay đổi rồi, 1-2 năm tới thì con sẽ thấy được sự biến đổi trên bề mặt của nó tạo ra những hiệu ứng xứng tầm toàn cầu. Nó đang trong giai đoạn chuyển đổi về chất. Ngoại trưởng Phạm Bình Minh từ cuối năm ngoái đã nhiều lần tuyên bố rằng VN sẽ chuyển từ tích cực hợp tác và hội nhập quốc tế sang chủ động dùng ngoại giao can dự để tạo lợi thế và lợi ích quốc gia. Điều này cũng có nghĩa rằng VN sẽ chấp nhận ngoại giao can dự như một cách chơi đương nhiên trên sân chơi chung – tức là chuẩn mực và luật pháp quốc tế. Con hãy đọc kỹ lại thư 34A, ba đã phân tích rõ về chính sách ngoại giao can dự, so sánh với chính sách ngoại giao chống can thiệp đã không còn phù hợp của ASEAN. Thế giới toàn cầu hóa ngày càng liên thuộc (inter-dependent) và tiến nhanh đến các cộng đồng, các liên hiệp quốc gia rộng lớn. Không chấp nhận ngoại giao can thiệp cũng đồng nghĩa với việc tự cô lập mình, bị bỏ lại hoang đảo trong khi chuyến tàu của thời đại đang tiến nhanh trên Dòng chảy mới. Rất hay là ngành ngoại giao VN đã sáng suốt và kịp thời bắt được chuyến tàu vận hội đó. Quan sát con sẽ thấy sự dịch chuyển chiến lược ngoại giao của VN tới đây như ba nói rõ ràng hơn. Tại chuyến thăm Úc và New Zealand của Thủ tướng VN từ 17/10/2015 cũng đã thể hiện xu thế ngoại giao này. VN hoan nghênh sự can dự sâu rộng hơn của hai nước này vào vấn đề Biển Đông và Châu Á TBD nói chung nhằm bảo đảm cho an ninh, hòa bình và thịnh vượng của khu vực, và tất nhiên nhằm tăng cường sức mạnh phòng vệ của VN trước sự đe dọa ngày càng tăng từ TQ. Đồng thời VN cũng sẽ tham gia mạnh mẽ hơn vào các hoạt động thuộc sứ mạng gìn giữ hòa bình của LHQ, chính là sự can dự của VN vào các vấn đề quốc tế. Ba đánh giá rất cao các bước đi này. Nó vừa tạo ra chính nghĩa, vừa tạo ra cái cớ chính đáng để Úc và New Zealand hợp tác và hỗ trợ VN tăng cường năng lực quốc phòng. Sắp tới nhiều nước khác cũng sẽ làm tương tự cới VN như Nhật. Các phát biểu chính thức của ông Dũng tại chuyến công du trên cũng không nhắc tới cụm từ "không can thiệp nội bộ" Khi nói về sự phát triển quan hệ hợp tác song phương và đa phương. Ngày 15/3/2015 Bộ trưởng công an VN đến Mỹ và hội đàm với phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á và Chấu Á TBD. Phía VN hoan nghênh chiến lược xoay trục của Mỹ vào khu vực này vì hòa bình và thịnh vượng trên cơ sở tôn trọng Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, tôn trọng thể chế chính trị. Cũng không đề cập đến "không can thiệp công việc nội bộ" như trước đây nữa. Bước chuyển này của ngoại giao VN sẽ dẫn đến nhiều thay đổi tích cực về kinh tế, chính trị của nước mình chỉ trong 1 – 2 năm tới thôi. Cục diện khu vực và thế giới cũng sẽ thay đổi sâu sắc bởi chính sách can dự mạnh mẽ của Mỹ vào Châu Á TBD mà con sẽ thấy trọng tâm của nó là VN. Tháng 11 năm ngoái Obama đã tuyên bố rằng đang tìm kiếm những cơ hội để hợp tác và can dự sâu rộng hơn với VN khi nói về tiến trình xoay trục.

23/3

Một điều quan trọng mà ba phải nhấn mạnh lại một lần nữa với con và tất cả các con cháu là: một quốc gia có tốt đẹp được hay không là do nội lực của nó quyết định, chứ không phải do ngoại lực. Nội lực thông minh sẽ làm cho ngoại lực phục vụ cho lợi ích quốc gia và hạn chế những tác động tiêu cực. Sự thông minh đó là biết tạc ra sự hợp lực để hai bên cùng thắng, không tạo nên sự đối kháng. Một nguy cơ về nhận thức ba thấy phổ biến ở nhiều nước tương tự VN mình là nhiều người chỉ biết trông chờ vào ngoại lực, nghĩ ngoại lực đương nhiên sẽ mang đến những điều tốt đẹp. Từ đó họ đồng nghĩa Mỹ là luôn tốt. Đây là nguồn gốc tai họa nhất của sự lệ thuộc dẫn đến sự chậm tiến. Chỉ có mình mới có thể làm cho mình tốt đẹp, ngay cả trong phạm vi một gia đình. Cha mẹ không thể làm cho con cái tốt, khỏe nếu chúng không tự biết chăm lo cho mình. Cha mẹ chỉ có thể là người hỗ trợ. Nhiều người không hiểu nên làm thay mọi việc cho con, kể cả cho chúng thật nhiều tiền, cuối cùng biến chúng thành những kẻ lệ thuộc và hư hỏng. Trong gia đình còn vậy, đừng nói đến quốc gia và toàn cầu. Người thông minh sẽ biết cách sử dụng năng lượng của người khác. Người giỏi nhất là biết cách làm như thế tốt nhất để tạo nên lợi ích cho mình và cho những người trao năng lượng cho mình. Đây là một chủ đề mà ba sẽ viết cho các con cháu. Ba còn nợ nhiều đề tài quá, hì hì.

Có một loại công việc mà ba nghĩ con có thể thích trong giai đoạn khởi sự mới ra trường. Đó là ngoại giao kinh tế. Nhưng đây là công việc kinh doanh chứ không phải việc ngoại giao của các chính phủ để hỗ trợ phát triển kinh tế. Ở VN đã có Văn phòng Tony Blair (T.B Office – TBO) chính là hoạt động về ngoại giao kinh tế. Thực chất là họ cung cấp các dịch vụ vận động, tư vấn chính sách đầu tư, thương mại ở tầm vĩ mô. Loại hình này đang rất cần và sẽ phát triển mạnh ở VN trong 1 – 2 năm tới để phục vục cho một sự hội nhập sâu rộng của VN với thế giới theo xu hướng của Dòng chảy. Hình như bà Charlence Barkskerfy (có thể ba viết không chính xác tên) – nguyên Đại diện thương mại Mỹ cũng đã thiết lập hoạt động này tại VN để hỗ trợ cho Chính phủ Mỹ và các doanh nghiệp Mỹ đầu tư vào VN sắp tới. Con hãy từ từ tìm hiểu mô hình kinh doanh này nhe. Nó có thể tạo cho con những cơ hội việc làm rất hay đó. Dịp khác ba sẽ viết thêm về nó.

24/3

Sau khi viết cho con thì cách đây vài ngày FED đã công bố sẽ tăng lãi suất USD rồi. Thời sự TV lúc nãy cũng bảo AĐ đang cạnh tranh quyết liệt với TQ về sản xuất chế tạo. ADB dự báo tốc độ GDP AĐ năm nay sẽ vượt TQ. Còn chỉ số sản xuất chế tạo của TQ rơi xuống thấp nhất 11 tháng qua. Ngày 20/3 tại NZ, ông Dũng cũng kêu gọi doanh nghiệp nước này đầu tư vào nông nghiệp VN và cam kết sẽ tháo các nút thắt và tập trung đầu tư vào hạ tầng nông nghiệp. Hè hè. Cô Hai bảo ba là nhà tiên tri nhưng ba chẳng thích nó tí nào, hì hì.

Con có một ước mơ

Từ trong tim

Từ dòng sữa mẹ

Từ những dòng thơ ba thao thức quê hương,

Từ những dòng đời còn nhiều trăn trở

Và những dòng sông còn chưa ra biển cả.

 

Ước mơ Việt Nam giữa trái tim bé nhỏ

Giữa miền đất hứa bao la

Chứa chan bao kỷ niệm giảng đường,

Giữa những cuộc đời trải rộng

Và những giấc mơ Mỹ của bao người.

 

Nhưng ba ơi !

Trái tim con không thuộc về nơi ấy

Con là cô gái Việt của mẹ, ba

Của em thơ luôn chờ con trò chuyện

Của con đường ba đã mở trầy vai

Và của những khát khao vọng về từ ngàn năm nguồn cội.

 

Ba có một giấc mơ

Con bước đi trên Con đường rộng mở

Bay lên giữa bầu trời tự do

Lướt nhanh trên những dòng sông đều vươn ra biển lớn.

 

Giữa đất trời bao la

Cây cỏ ngát xanh

Hoa lá vươn mình che chở những giọt sương mong manh

Nắng ban mai như thầm hiểu

Nép mình qua các răng mây lững thững, đồng tình.

 

Những giọt sương bé nhỏ

Lăn tăn giữa muôn sắc màu thân thiện

Không còn sợ, cố vương mình đón từng tia nắng ấm

Và gửi mình vào không khí dịu thơm

Hẹn đêm lại về, tíu tít với muôn hoa.

 

Những chú hoàng yến xinh xinh

Lanh lảnh vang vọng khắp núi rừng

Hát cho cây cỏ, cho mùa xuân và những hạt sương li ti

Cho những gì chim yêu và thích

Bằng lời ca mình thích và yêu

Không còn những chiếc lồng cao sang quyền quý

Và những cánh diều hâu giấu mình sau những tán cây xanh.

 

Ngày đó không xa

Ngày con về trên Con đường Việt Nam

Tung tăng với hành trang nhẹ gánh

Trao quê hương tình yêu và sức trẻ

Treo mẹ hiền những hạt dẻ Lọ Lem

Cho khát vọng không còn là cổ tích

Cho Việt Nam hóa thành giấc mơ Mỹ

Cho ước mơ cất cánh cuộc đời con –

Cô gái phương Đông đẹp rạng ngời.

 

25/3

Chúc mừng sinh nhật 21 con gái cưng. Quà tăng cho con đó, chắc là con sẽ thích. Tuổi 21 tươi đẹp và đầy mộng mơ. Hãy biến ước mơ thành hiện thực con nhá! Ba chúc con luôn xinh đẹp, có đầy đủ sức khỏe, trí tuệ và nhiệt huyết để một ngày không xa những dòng thơ trên sẽ đi vào cuộc đời tươi sáng của con, của gia đình và của đất nước. Ba, mẹ, em và đại gia đình yêu con thật nhiều. Con cũng sẽ nhận những món quà khác bất ngờ từ ba đó. Hôn con 21 cái. Đêm sinh nhật, tiệc mừng với bạn bè thì uống cho ba một ly nhen.

TB: Bé Quân đừng có cười tác phẩm hội họa này nghen, hì hì. Hôn con gái nhỏ và mẹ

Thứ Tư, ngày 20 tháng 5 năm 2015

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến : Chuyện Ba Sàm & Bản Cáo Trạng Của V.K.S.N.D

Nguồn rfablog
Wed, 05/20/2015 - 06:58 — tuongnangtien

Tôi thấy chính sách thông tin như hiện nay, ta chỉ từ thua đến thua.

Nguyễn Công Khế

Cái gì chớ sách sử là tui né, và né tới cùng. Đọc chán thấy mẹ!

Né của nào, Trời trao của đó. Khi khổng khi không (cái) chị Trương Anh Thụy, người phụ trách nhà xuất bản Cành Nam, gửi cho một thùng sách to đùng. Nó nặng đến độ mà con mẹ đưa thư phải ôm bằng cả hai tay, chân đá cửa rầm rầm, vừa đá vừa lầu bầu văng tục chửi thề tá lả.

Tôi thì hớn hở tưởng rằng (dám) có người gửi cho thùng rượu. Thiệt là tưởng bở, và tưởng năng thối!

Mở ra (ôi thôi) ngoài mấy cuốn Những Lời Trăng Trối, vừa tái bản, của Trần Đức Thảo là "nguyên" một bộ sách (Nhìn Lại Sử Việt) của Lê Mạnh Hùng. Cả bộ dám gần chục cuốn, cuốn nào cũng khoảng 500 – 300 trăm trang. Ngó mà thiếu điều muốn ...  xỉu!

Và hình như tôi cũng đã ngất đi một lúc khá lâu vì đang bị cúm nên hơi mệt. Mở mắt ra, người ngợm rã rời, chả thiết bò dậy nữa. Tôi bật TV nằm xem cho đến khi chán rồi vớ đại một cuốn đọc chơi, và tin chắc rằng – chỉ vài phút thôi – là mình sẽ tiếp tục ngủ luôn cho tới mốt.

Vậy mà tôi đọc một mạch gần hết tập IV, tập viết về "Nhà Nguyễn Gia Miêu: Từ Gia Long Đến Cách Mạng 19/8." Theo lời giới thiệu của NXB thì bộ thông sử Việt Nam của Tiến Sĩ Lê Mạnh Hùng "vừa cập nhật vừa đạt những tiêu chuẩn gắt gao nhất của sử học hiện đại."

Bà nội mẹ tui cũng không biết "tiêu chuẩn gắt gao nhất của sử học hiện đại" nó "gắt gao" ra sao (và "gắt" tới cỡ nào lận) nhưng viết sử mà thứ thường dân vớ vẩn như tui đọc cũng thấy hấp dẫn là "hay" quá xá rồi.

Ông Lê Mạnh Hùng không cường điệu, không khoe khoang kiến thức, rất ít tư kiến, và hoàn toàn không có cái vụ ... bình lọan hay bình sảng! Lâu lâu, ổng mới bình thản "chêm" thêm một câu ngăn ngắn rất thâm trầm và rất đáng đồng tiền bát gạo.

Riêng ở chương 17, tiểu mục 17.2 – viết về "Các đảng phái chính trị tiền phong của giai đoạn mới (1923-1927) – Lê Mạnh Hùng ghi nhận một số những sự kiện rất thú vị, xin được tóm lược:

"Trong lúc những người lưu vong bên ngoài tìm một con đường mới cho cách mạng Việt Nam qua Tâm Tâm Xã thì bên trong nước cũng xuất hiện một số đảng phái chính trị xã hội trong nước.

Đảng chính trị đầu tiên là Đảng Lập Hiến của Bùi Quang Chiêu. Đảng này có thể được coi như là đại biểu của tầng lớp đại địa chủ Pháp hóa tại miền Nam. Mục tiêu chính của Đảng này không phải là giành độc lập cho Việt Nam mà có tính cách khiêm tốn hơn: đó là đấu tranh để chính quyền Pháp phải cải cách đường lối cai trị, ban hành một số quyền tự do dân chủ và đôi xử với người Việt ngang hàng như đối với người Pháp...

Sau Đảng Lập Hiến, một số đảng khác cũng xuất hiện. Khác với Đảng Lập Hiến, các đảng sau này phần lớn có mục tiêu đấu tranh giành độc lập cho đất nước chứ không phải chỉ đòi thêm quyền lợi cho người Việt...

Đảng đầu tiên thành lập có tính cách chính trị là Việt Nam Nghĩa Đoàn mà sáng lập viên bao gồm một số những người hoạt động tích cực lúc bấy giờ như Nguyễn Văn Phùng, Tôn Quang Phiệt, Đặng Thái Mai, Phạm Thiều, Nguyễn Quốc Túy, Trần Thiệu Ngũ, Nguyễn Văn Ngọc v.v...

Sau Việt Nam Nghĩa Đoàn là Hội Phục Việt được thành lập từ những người hoạt động cũ trong phong trào Duy Tân bị bắt và nhốt chung với nhau trong nhà tù Côn Đảo...

Cũng trong giai đoạn này tại Hà Nội, Nam Đồng Thư Xã xuất hiện. Được thành lập cuối năm 1925 bởi một nhóm giáo viên và tiểu thương trong đó quan trọng nhất là Phạm Tuấn Tài, Phạm Tuấn Lâm em của ông Phạm Hoàng Trân (tức Nhượng Tống),Nam Đồng Thư Xã có mục tiêu vừa thương mãi vừa chính trị...

Trong lúc Hội Phục Việt và Nam Đồng Thư Xã hoạt động ở Bắc và Trung Kỳ thì ở Nam Kỳ nhóm Jeune Annam hay đảng Thanh Niên được thành lập vào năm 1926. Khác với tại Bắc Kỳ và Trung Kỳ nơi mà sự đàn áp của Pháp và Nam Triều gay gắt hơn, tại Nam Kỳ vì là một thuộc địa các quyền tự do có được bảo đảm hơn thành ra đảng thanh niên này có thể hoạt động một cách công khai mặc dầu không được chính quyền công nhận... (Lê Mạnh Hùng. Nhìn Lại Sử Việt. Vol. 4. Arlington, VA: Tổ Hợp Xuất Bản Miền Đông Hoa Kỳ, 2013. 5 vols.).

Chèng ơi! Sao đất nước còn bị đô hộ mà hội đoàn, đảng phái xuất hiện công khai, và tùm lum (khắp nơi) vậy cà?  Thảo nào mà ông Nguyễn Chí Thiện, đã có lúc, phải la làng:

Ôi, thằng Tây mà trước kia người dân không tiếc máu xương đánh đuổi
Nay họ xót xa luyến tiếc vô chừng
Nhờ vuốt nanh của lũ thú rừng
Mà bàn tay tên cai trị thực dân hóa ra êm ả!

Sống với "lũ thú rừng" thì miễn có vụ hội đoàn và đảng phái, đã đành, chỉ lập vài trang mạng thôi mà cũng đã phải đi tù cả nút. Ngày 6 tháng 2 năm 2015, Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao cho phổ biến bản Cáo Trạng quyết định truy tố ông Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy ra trước Tòa án NDTP Hà Nội theo khoản 2, Điều 258.

Bản cáo trạng này gồm 8 trang, với rất nhiều chi tiết thừa thãi nên đã được blogger Người Buôn Gió "cô đọng" như sau:

- 3 trang đầu miêu tả việc các đối tượng lập blog, lập trang mạng, đây là việc quá bình thường trong một đất nước đang có hàng chục triệu ngươi sử dụng mạng internet. Việc liệt kê quá trình lập blog, bảo mật, đăng ký sử dụng mạng, lập thư điện tử....bất kỳ ai lên mạng đều làm như vậy. Có gì mà phải vẽ ra đến 3 trang như ly kỳ, âm mưu toan tính, hiểm hóc ?

- 2 trang chỉ liệt kê tên của các bài viết, chỉ liệt kê đúng cái tiêu đề.

- 2 trang nêu lý lịch bị cáo.

- 1/2 trang kết luận.

- 1/ 4 trang của bản cáo trạng liệt kê lượng người đọc, còm men.

- Chỉ có 1/4 trang trong 8 trang cáo trạng có vẻ đúng nghĩa bản cáo trạng, nhưng đó là kết luận giám định của bộ thông tin và truyền thông khẳng định các bài viết mà hai bị cáo đưa lên là xuyên tạc đường lối của Đảng, bôi nhọ cá nhân, xâm phạm lợi ích cá nhân tổ chức... còn xâm phạm thế nào, thiệt hại ra sao, cá nhân nào bị thiệt hại... không thấy nói đến.

Cả cái bản cáo trạng lẫn kết luận hồ sơ của Bộ Công An, Viện Kiểm Sát tối cao mà chỉ kể lể dài dòng chuyện lý lịch, việc đăng ký sử dụng mạng, lập hòm thư rồi nêu tên các bài viết. Sau đó ngắn gọn nói rằng giám định Bộ Thông Tin Truyền Thông nói là có tội, thế là thành có tội mang ra xử. Không thấy phân tích chứng cứ, lập luận khoa học kết tội. Rặt áp đặt chủ quan, cảm tính. Một bản cáo trạng và kết luận hồ sơ như vậy thì cần gì hai cơ quan tố tụng lớn nhất đất nước phải dùng sạch bách thậm chí quá hạn điều tra mới viết ra được.

Và tại sao Bộ Công An có cơ quan an ninh văn hoá không giám định các bài viết mà để cho một cơ quan dân sự, không liên quan gì đến việc tố tụng đứng ra giám định và kết luận việc có tội hay không có tội.

Xét về mạnh cạnh tranh độc giả, thì chính các bị cáo là đối thủ cạnh tranh với bộ Thông Tin Truyền Thông trong việc chiếm lĩnh thị trường thông tin.

Vậy vụ án này thật khôi hài và bỉ ổi. Kẻ được nêu tên là bị hại thì chính là kẻ khởi tố, điều tra vụ án. Đối thủ cạnh tranh thị trường lại được mời làm giám định thiệt hại, kết luận có tội. Một vụ án được những kẻ tham gia tố tụng như vậy trông mong gì minh bạch.

Cá nhân tôi không mong gì chuyện "minh bạch" trong vụ án này, hoặc bất cứ một vụ án nào, ở nước C.H.X.H.C.N Việt Nam. Tôi cũng không có máu "khôi hài" nên không nhìn ra những khía cạnh "riễu cợt" trong bản cáo trạng thượng dẫn.

Tôi chỉ thấy cách luận tội của V.K.S.N.D ("xuyên tạc đường lối của Đảng, bôi nhọ cá nhân...làm ảnh hưởng đến lòng tin của quần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ, Quốc hội, và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam") sao "cù nhầy" và "buồi dái"quá thôi. Coi: cả "tập đoàn lãnh đạo" hiện nay đều lấm lem bê bết từ đầu đến chân, có sót chỗ nào để mà "bôi nhọ" được nữa – mấy cha? Tương tự, còn có ai tin tưởng gì vào "Đảng, Chính phủ, Quốc hội, và Nhà nước..." đâu mà kết án con người ta "làm ảnh hưởng đến lòng tin của quần chúng" – hả Trời?

Vài tháng trước, trên trang thư tín của tuần báo Trẻ (phát hành từ Dallas, Texas – ngày 26 tháng 2 năm 2015) có vị độc giả phát biểu rằng: "CS chiếm miền Nam bằng cái miệng." Ý tưởng này khiến tôi nhớ đến một cân nói của nhà báo Huy Đức: "Trong lịch sử Việt Nam, Hồ Chí Minh rõ ràng là một trong những nhà lập ngôn xuất sắc nhất."

Quả tình, Bác và Đảng đã chiếm được cả nước – chứ không riêng chi miền Nam – bằng mồm chứ còn gì nữa. Nhưng thời thế đã khác rồi. Bây giờ mà vẫn còn hy vọng giữ được quyền bính cũng chỉ nhờ vào cái miệng (mình) và bịt miệng kẻ khác thì quả là một chuyện rất viển vông.

Thử nghe Thông Tấn Xã Việt Nam "khoe hàng" chút xíu nha:

"Website của TTXVN tại địa chỉ http://news.vnanet.vn là một trong những trang thông tin chính thức và là trang duy nhất ở trong nước cung cấp những thông tin mới nhất, tin cậy bằng bốn ngữ (Việt, Anh, Pháp, Tây Ban Nha) về tình hình Việt Nam và thế giới, là cầu nối để độc giả khắp nơi trên thế giới hiểu về Việt Nam và con người Việt Nam...

"Với 63 phân xã tại tất cả các tỉnh thành trong nước và 27 phân xã nước ngoài ở cả 5 châu lục, cùng nguồn thông tin trao đổi trực tuyến liên tục 24/24 giờ với 42 hãng thông tấn và tổ chức báo chí quốc tế là một ưu thế mà không một cơ quan báo chí nào của Việt Nam sánh được ..."

"Ưu thế" tới cỡ đó mà T.T.X.V.N lại không có độc giả. Thiên hạ  chỉ đua nhau vào xem Thông Tấn Xã Vỉa Hè thôi. Và đây có lẽ đây mới là nguyên do (đích thực) khiến cho Trương Duy Nhất, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Ngọc Già, Hồng Lê Thọ, Nguyễn Hữu Vinh, Nguyễn Thị Minh Thuý ... phải bị trừng trị – hay bị trả thù, theo như cách nhìn của Người Buôn Gió!

Sự kiện người dân tẩy chay mọi hình thức truyền thông của nhà nước không phải là lỗi (hoặc tội) của Ba Sàm và của giới T.T.X.V.H. Đây chỉ là hiện tượng ("vỡ trận") tự nhiên, báo trước ngày tàn của chế độ thôi!

Thứ Ba, ngày 19 tháng 5 năm 2015

KHẢI ĐƠN : Ếch Phu Hồ - Nói chuyện tiền hay chuyện thủ dâm?

Nguồn khaidon

 • 19.05.2015

Tôi tò mò tìm đến Lưu Thị Quyên và Đăng Khuyến, một đội đã tạo ra kênh Ếch Phu Hồ trên Youtube và đang thực hiện một chiến dịch tên Tớ đố cậu biết (Todocabi:https://todocabi.vn/) – về chủ đề: Minh bạch ngân sách nhà nước, với clip Giếng 6: "Tiền về nơi đâu?" – Trong một phỏng vấn dài, tôi đã ngạc nhiên vì những sự quan tâm mà những người trẻ này chọn để "nhai" với bạn bè mình trên mạng.

Quyên hãy kể cho mình nghe, tại sao các bạn Ếch Phu Hồ lại chọn làm một chiến dịch về vấn đề "Công khai phương án phân bổ ngân sách nhà nước trước khi phê duyệt ở tất cả các cấp" để đặt lên trang Youtube của mình như thế?

Khi làm cái giếng 6:, tụi tôi  đã đi phỏng vấn 1 số người là "bạn đã đóng thuế bao giờ chưa", khi tôi hỏi sinh viên và những người không tạo ra thu nhập ổn định, câu trả lời thường thấy là "tôi chưa phải đóng thuế bao giờ cả!", "chắc là tôi đang dùng tiền của nhà nước!" – Tôi bất ngờ về nhận thức của mọi người . Việc mọi người không nhận thức rõ về đóng thuế, dẫn đến việc xem câu chuyện ngân sách là rất to, chẳng hiểu liên quan quái gì đến cuộc đời mình cả.

11272212_10205004876215440_922522238_n

Bạn Lưu Thi Quyên – 1 trong 2 tác giả của Ếch Phu Hồ

Câu chuyện đó làm tôi nhớ đến 1 lần đi lên Mộc Châu, hỗ trợ xây sân chơi cho trẻ tôi ở đó. Bọn trẻ con ngồi xung quanh xin làm với. Có 1 anh bạn tôi cuốc 1 cái, trúng vào đầu 1 thằng bé, bị chạy máu đầu. Lúc đó 5 giờ chiều rồi, bố mẹ của tôi bé với đoàn đã đưa bé chạy đến trạm y tế tìm bác sĩ. Lúc đó ông bác sĩ đang chơi Pikachu, ông bảo là đợi tý nữa, trong khi thằng bé đang chảy máu đầu. Bố mẹ thằng bé thì khúm núm trước ông bác sĩ đấy! – Trong khi đó thì chị trưởng đoàn đi vào, và làm ông ấy phải khám ngay.  Tôi thấy là khi mình nhận thức được mình đang đóng thuế, và những người như ông bác sĩ đang nhận lương là từ tiền thuế của mình, thì thái độ của mình để ứng xử với họ sẽ rất khác.

Thêm một câu chuyện khác, tôi quen 1 chị, chị đi khám bệnh, cô bác sĩ trong phòng nói giờ 4 giờ hơn rồi, sắp hết giờ rồi, thôi không khám nữa. Chị bạn tôi mới nói, thôi được rồi, không khám cũng được, nhưng tôi yêu cầu chị ghi rõ họ tên, và bây giờ là 4 giờ 15 phút, và chị không khám nữa vì lý do đã hết giờ hành chính. Vậy là cô bác sĩ phải khám. Ý tôi hiểu là, khi mình có ý thức rất rõ ràng là mình đang đóng thuế, mình là chủ nhân của cái rất to gọi là ngân sách nhà nước ấy, thì cách hành  xử của mình sẽ khác. tôi nghĩ  là lúc ấy mọi việc sẽ tốt hơn, khi mọi người được tham gia và nhận thức tốt về vấn đề đó.

Mục đích của dự án này ủng hộ khuyến nghị ấy, nhưng có 1 mục đích quan trọng hơn, đó là nhận thức, và đặc biệt của người trẻ về tiền thuế của họ đang được chi xài ra sao.

Điều gì đã dẫn các bạn đến sự quan tâm như vậy?

Tôi học về tài chính, nhưng đây không phải là lý do khiến tôi quan tâm đến vấn đề này. Tôi đã được nói chuyện với các chuyên gia của Oxfam, đọc các tài liệu của viện nghiên cứu kinh tế chiến lược. Bởi vì đặc trưng của Ếch Phu Hồ là khi làm 1 clip nào, thì trước đó có quá trình tìm hiểu khá dài. Chúng tôi cũng cầu toàn, đọc kỹ để chọn thông tin, tìm các loại tài liệu khác nhau. Có mấy tháng trời tôi chỉ ngồi đọc về nợ công, ngân sách, các khoản chi dùng công, lãng phí, tiến bộ… Các khảo sát về minh bạch ngân sách ở các nước khác. Sau khi đọc xong thì thấy là nếu vấn đề này không nói ra chắc chết luôn cho rồi! – Mình bị thôi thúc phải nói điều đó ra, chứ không phải là quan tâm từ trước đâu. Và chúng tôi đề nghị về dự án, Oxfam đã đồng ý tài trợ để tiến hành.

ech 4

Vấn đề này khá khô khan. Tự tôi đọc thì thấy hay, nhưng sợ là khi nói cho người khác chắc là chán lắm. Chính vì thế chúng tôi không tập trung vào các kiến thức mô phạm, mà chỉ tập trung nói rõ một ý "Thuế là tiền của mình", vậy thôi!  Chúng tôi chọn một cái rất nhỏ để nói đến thôi.

Quá trình làm việc và quá trình các bạn tư duy về chủ đề này ra sao?

Từ giếng 1 đến giếng 6 chỉ có tôi và 1 bạn nữa làm, bạn ấy là Ốc Lớn Xấu Xa, từ giếng 6 thì có thêm một bạn. Chúng tôi đọc, tìm hiểu, lên kịch bản, vẽ và bắt đầu ghi hình, ghi âm.

Ví dụ như những vụ quan xã ăn chặn cả gói mì tôm của một bác khuyết tật,  cả vụ chặt 6700 cây tại Hà Nội. Tại sao người ta lại có thể làm thế? Tại sao lại có chuyện như thế xảy ra? – Như vụ quan xã ăn chặn gói mì tôm, tính ra số tiền thì ông bác bị tật ấy chỉ nhận được trợ cấp hàng tháng mấy trăm ngàn, chỉ đủ mua một số gói mì tôm mỗi tháng. Tôi không hiểu người thế nào mà có đủ lương tâm để lấy của người ta nữa. Người dân dễ bị bắt nạt quá. Như bác người khuyết tật, bác không có đủ kiến thức để bảo vệ quyền lợi của mình. Kiến thức và hiểu biết rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi của mình, chứ chưa nói gì đến việc lấn át ai đâu! Số tiền bác khuyết tật ấy được nhận trợ cấp cũng chính là ngân sách. Việc người dân không được tham gia vào quá trình quyết định ngân sách sẽ khiến họ không quan tâm nữa.

ech 1

Trong một báo cáo của Oxfam tôi đọc, ở Hòa Bình có một huyện có 9 xã, 8 xã đã xây nhà văn hóa rồi, còn 1 xã chưa xây. Có phong trào thi đua xây nhà văn hóa. Trong khi có 2 cái nhà văn hóa cách nhau chỉ hơn một trăm mét thôi, một cái cũ, một  cái mới. Trong khi đó, khảo sát từ người dân thì biết họ muốn xây một cái cầu qua sông để tiện buôn bán, đi lại. Vậy, khi người dân không được tham gia vào quá trình quyết định cái tiền ấy được dùng làm gì, thì đôi khi không đáp ứng được nhu cầu của người dân, còn chuyện lãng phí quá phổ biến rồi!

Khi làm Giếng 6, chúng tôi muốn mọi người hiểu thêm, ít nhất mọi người hiểu tiền thuế là tiền của mình cái đã. Chúng tôi thích những thứ vui vẻ, lạc quan, có kiến thức tốt. Vì chúng tôi nghĩ quá trình thay đổi nhận thức phải từ từ, không thể nhanh được! Chỉ là cố gắng kiên trì làm thôi.

Bạn, gia đình bạn, hay người quen của bạn, có ai bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các sự vụ liên quan đến thuế hay ngân sách không mà bạn làm chiến dịch về vấn đề này?

Không! Tôi chẳng bị ảnh hưởng gì cả. Những chuyện về ngân sách có thể thấy rõ nhất ở nhóm đối tượng yếu thế, ví dụ như nông dân sẽ cảm nhận rất rõ, người khuyết tật nhận trợ cấp, người bị bệnh nặng sử dụng dịch vụ chăm sóc y tế công… mới cảm thấy rõ chuyện này. Chính người nghèo, người không có kiến thức là người dễ bị ảnh hưởng bởi vấn đề này nhất. Tôi chẳng bị ảnh hưởng gì hết, laptop có đầy đủ, ra đường cũng bình thường như ai. Bạn bè tôi cũng chẳng ai bị ảnh hưởng. Tôi chỉ ham mê, đọc và thấy, sau khi đọc cảm thấy không nói lại cho người khác thì hơi tệ, nên chúng tôi tìm cách nói lại với mọi người theo cách dễ tiêu hóa hơn, dễ hiểu hơn.

Khi cấu trúc câu chuyện, các bạn đã suy nghĩ thế nào để tiếp cận? Đây rõ ràng là một vấn đề "xương xẩu".

ech 5

Với Giếng 6, chúng tôi đã bắt đầu với 1 vấn đề rất gần mà mọi người quan tâm, đó là tiền. Cứ đánh vào tiền đã! – Người dân quan hệ với nhà nước qua ngân sách – cũng là tiền. Họp quốc hội cũng bàn đến ngân sách đầu tiên. Khi chúng tôi nói chuyện với ông Dương Trung Quốc, ông cũng nói vậy. Nhà nước liên hệ với người dân qua thuế và phí. Nên đó là cách chúng tôi bắt đầu câu chuyện, cấu trúc video.

Hình tượng con lợn được chọn vì trùng với con lợn tiết kiệm, thuế cứ bỏ vào thì con lợn ngày càng to thêm, cũng giống ngân sách nhà nước ngày càng to thêm. Thế là lấy luôn hình tượng con lợn làm clip cho dễ, đỡ phải đổi vẽ thành nhiều con khác nhau.

Khi tôi theo dõi Fanpage của các bạn ( https://www.facebook.com/todocabi) , tôi phát hiện ra rất nhiều người comment thế này: "Bọn mày là một lũ ăn chưa no lo chưa tới mà bày đặt bàn chuyện chính trị!", "phản động à?" , bạn cảm thấy thế nào trước phản ứng đó?

ech 2

Khi làm vấn đề này, chúng tôi cũng có những điều sợ. Nhưng mọi người nói nếu động cơ của mình là tốt, và hành động của mình không có gì mập mờ thì không cần phải lo! – Nó cứ minh bạch như thế thôi.

Trong quá trình làm, tôi có gặp bác Lê Đăng Doanh, bác Nguyễn Quang A, hay ông Đặng Hùng Võ… những chuyên gia chính thống cũng ủng hộ chiến dịch này. Còn những ý kiến đả kích, chửi rủa trên mạng là điều không tránh khỏi. Bởi vì đến khi nào mà chuyện ngân sách còn là một vấn đề nhạy cảm thì vẫn sẽ còn những sự đả kích đó xảy ra.

Với những nhóm đả phá mạnh trên mạng, đôi khi cảm xúc của họ nhiều hơn tri thức, nên sẽ có nhiều cái lên án vô căn cứ. Bọn tôi thì yêu tri thức, nên sẽ không đưa ra các nhận xét chỉ có cảm xúc cá nhân mà không có kiến thức, đã nói thì nói có sách mách có chứng. Bọn tôi cũng không muốn tập trung vào lãng phí, bất cập đâu, vì nói mãi cũng không được gì cả. Chúng tôi thấy kiến thức vui hơn! – Thay vì nói ngân sách đang bị lãng phí, chúng tôi sẽ nói bao nhiêu phần trăm ngân sách là từ thuế và phí. Chúng tôi chỉ cung cấp kiến thức thôi. Còn mọi người nhìn nhận ra sao là tùy góc nhìn của họ, chúng tôi cũng không muốn can thiệp vào việc người ta tiêu hóa kiến thức như thế nào.

Thế bạn nghĩ sao nếu người ta "dán nhãn" các bạn như thế, và mọi người sẽ sợ và tránh xa các bạn, không thèm để ý tới thông điệp các bạn nói nữa?

Bọn tôi cũng không muốn dùng mọi cách nài nỉ, lôi kéo mọi người tham gia vào cái gì. Chúng tôi chỉ muốn cung cấp kiến thức, và mọi người muốn hành động ra sao là tùy vào họ. Ai chia sẻ cùng giá trị với mình thì tham gia. Cách làm chiến dịch của bọn tôi chỉ có 3 bước thôi, rất đơn giản, đầu tiên là cung cấp kiến thức, bước 2  là dành cho khán giả một nền tảng để bày tỏ ý kiến, bước 3 là tổng hợp ý kiến và gửi cho đại biểu quốc hội trước tháng 6.

ech 3

Bản thân tôi cũng nghĩ các cộng đồng bạn trẻ quan tâm về kinh tế xã hội cũng rất nhiều. Tôi truyền thông điệp đến người đã quan tâm, và nếu nó chạm được vào người chưa có thông tin đầy đủ, thì đó là cái chúng tôi làm được. Không cần mọi người phải cam kết làm gì đâu, hướng đến giải pháp hơn là phê phán. Nó giống 1 nốt nhạc vui trong chỉnh thể một vấn đề.

Cũng phải nhìn vấn đề ở góc độ khách quan hơn khi cả một nhà nước phải làm phương án ngân sách cho 90 triệu người, đó thực sự là khó khăn của họ. Mỗi người có 1 quan điểm khác nhau. Ví dụ như tượng đài mẹ anh hùng ở Quảng Nam, giờ ta có thể nhìn nó là một thứ rất lãng phí, nhưng 50 năm sau biết đâu người ta lại nói đó là một quyết định rất đúng đắn chẳng hạn. Mỗi người lại có một nhu cầu, quan điểm khác nhau như giáo dục cũng muốn chi nhiều cho giáo dục, y tế cũng muốn chi nhiều cho y tế, nhưng sẽ phải có người quyết định cuối cùng. Đó là vấn đề niềm tin, liệu người đó có đủ tâm và tầm để đưa ra quyết định đúng đắn hay ko.

Nói đến chuyện công khai phương án ngân sách, nó cũng có những khó khăn nữa. Ví dụ công khai ra thì có lợi, tiền sẽ dùng theo đúng nhu cầu người dân, tránh lãng phí tham nhũng, chia sẻ bớt gánh nặng và quyền lực với nhà nước. Nhưng công khai phương án ngân sách ra có bất lợi gì? – Tốn thời gian nhiều hơn để đưa ra quyết định, tốn chi phí cho việc giải trình, cơ chế nào sẽ giải đáp cho tôi nếu tôi thắc mắc là công trình đó xây lấy tiền ở đâu ra.

4

Ý kiến riêng của tôi thì cho rằng công khai phương án ngân sách thì sẽ tiết kiệm hơn. Ví dụ như chuyện "con đường dát vàng" ở Bồ Đề, Gia Lâm, Hà Nội. Lẽ ra nếu con đường ấy đi thẳng qua cánh đồng, nó sẽ rất tiết kiệm chi phí giải phóng mặt bằng và tái định cư, nhưng không hiểu vì sao nó lại cong như vậy. Câu chuyện này đã lên chương trình "Người đương thời", người dân ở đó bày tỏ họ không hề biết gì đến sự tồn tại của một con đường sắp được xây, cho đến khi có người đến nhà họ đo đạc đất đai. Người dân cảm thấy vô lý, tại sao con đường lại làm cong và đi vào  nhà họ như vậy. Người dân có lên thắc mắc thì chính quyền nói đã duyệt rồi, miễn bàn. Sau đó, người ta có ví von là dùng số tiền giải phóng mặt bằng đó để dát vàng, thì dát vàng được 70 lần lên con đường ấy. Đó là 1 câu chuyện điển hình cho thấy có thể những quyết định được đưa ra có thể sẽ nhanh hơn đấy, nhưng không có sự đồng thuận, thì cũng không phải là cái gì bền vững lắm.

Ai quan tâm đến chuyện các bạn nói?

Có rất nhiều bạn cùng tuổi với tụi tôi quan tâm. Khi đọc những tin nhắn họ gửi, tụi tôi vui lắm. Khi gặp các họa sĩ, rất nhiều người ủng hộ. Chúng tôi mừng lắm.  Trong khoảng mấy tháng trời, 3 đứa tụi tôi cứ như bọn tự kỷ ấy, cứ đọc, lên kế hoạch, chỉ làm một mình với nhau, cảm thấy bí bách, mệt mỏi, cãi nhau suốt. Đó là cuộc tranh luận liên tục, bị thay đổi nội dung liên tục. Nhưng khi nội dung được lên, và mọi người nhắn tin, tôi đã vui hết cả một ngày.

Bọn tôi vui không chỉ vì mọi người khen, mà còn vui khi nhận được những comment phản biện. Có bạn đã comment: "Tôi muốn các bạn đưa ra bằng chứng thuyết phục hơn về việc vì sao phải công khai phương án ngân sách!", "Công khai thì lộ hết bí mật quốc gia à?". Chúng tôi đã ghi các câu hỏi, và cố gắng tìm hiểu thêm để trả lời một cách đúng đắn, thuyết phục. Các bạn hỏi nghĩa là các bạn quan tâm rồi!

Cái Giếng 6 ấy xuất hiện đã có 4000 share rồi, cả bọn vui đến mức đã vô và like từng cái share ấy luôn! Đó là nguồn động viên lớn lắm.

"Ốc Lớn Xấu Xa" Đăng Khuyến và Lưu Thị Quyên – 2 tác giả của Ếch Phu Hồ

Thế rồi sau khi bạn đọc xong chừng ấy tài liệu, làm xong chừng ấy thứ về công khai phương án ngân sách, thái độ của bạn với xung quanh thay đổi thế nào?

Trong khi đang đọc tài liệu, tôi đi ở gần nhà thấy người ta lật các cống lên làm gì đó. Có một thay đổi khá vui là khi tôi nhận thức là tiền thuế do tôi đóng, và việc anh làm công trình công cộng là có một phần tiền của tôi đóng, tôi đã nhìn nhận là họ đã đào lên thì phải lấp lại cho đẹp, chứ không phải là cứ đứng nhìn họ làm như việc của người ta. Khi mình có nhận thức khác về những dịch vụ công xung quanh mình là do một phần tiền thuế của mình trả, thì mình sẽ không còn khúm núm, sợ sệt như bây giờ nữa.

Cảm ơn bạn vì sự chia sẻ này!

Khải Đơn

=========================================================== 

NGHỆ SĨ "ĐĂNG KHUYẾN" – tác giả vẽ "Ếch Phu Hồ"

Tại sao lại có Ếch Phu Hồ? 

Nó xuất phát từ một trăn trở của tôi. Khi xem những sự kiện trên mạng như đứa bé bị bắt đeo tấm bảng khi nó ăn cắp trong siêu thị, cách mọi người comment khi nói về một người trộm chó bị đánh chết, hay một cô bán cốm đang cho một chất màu xanh gì đó vào cốm cho nó xanh hơn, tôi cảm thấy mọi người đưa ra kết luận khá vội vàng và thiếu thông tin, dẫn đến sự đau đớn về tinh thần và thể xác cho người khác. Mọi người phán xét vội vàng, nhanh chóng vì mình chỉ là người ngoài cuộc, và gây tổn thương cho người khác. Cứ như vậy hoài thì không ổn, mà không có ai làm gì cũng không ổn. Tôi muốn tạo ra một thứ gì đấy, khi nói ra thì mọi người chịu lắng nghe nhiều hơn.

Đầu tiên tụi tôi định đặt nó là "Ếch Giang Hồ" – như là một con ếch đi đánh, cơi nới cho mấy cái giếng to ra. Nhưng nghĩ một hồi thì cái tên ấy cũng có thể bị hiểu lầm, mặc dù tên đấy nghe rất oách. Sau đấy thì nghĩ ra Ếch Phu Hồ, nó hiền hơn, nó có một công việc bình thường, không đánh đấm ai.

Các bạn nói là làm video vì định kiến khiến mọi người làm đau nhau, thế giờ đã làm 1 năm rồi, các bạn có thấy mình thành công ko?

Cái  này tôi không biết cảm nhận sao, chỉ cảm nhận được thông qua đọc comment và share trên mạng thôi. Cũng vui. Mừng vì mọi người chia sẻ quan điểm với mình. Nhưng tôi không thực sự biết mình có đánh được vào đối tượng có định kiến rất nặng trong đầu hay không, đối tượng này phán xét rất nhanh. Nhưng có lẽ chúng tôi cần phải kiên nhẫn hơn nữa. Ngày xưa tôi thường rơi vào định kiến là mọi người không hiểu đâu, không cần giải thích, nhưng khi làm Ếch Phu Hồ, tôi đã bớt cái ý nghĩ là mọi người không hiểu đâu không cần giải thích, giờ tôi cố gắng chăm chỉ giải thích hơn dù người ta có nghe hay không.

Quay lại câu hỏi về vụ bị comment chửi là nói chuyện chính trị, bạn sợ không?

Có người hỏi "sao tự dưng đang vui lại chuyển sang chuyện chính trị nhạy cảm thế?" – Tôi đã trả lời là, đối với tôi cái Giếng 6 nó cũng chẳng khác gì cái Giếng 5. Chính trị cũng chẳng khác gì với thủ dâm. Ai cũng gọi nó là chuyện nhạy cảm. Chỉ có điều là người ta không thực sự biết bản chất của nó là gì. Có lẽ khác nhau nhất là chính trị thì mình làm cùng nhau, còn thủ dâm thì mình làm một mình. Đối với tôi, chính trị với thủ dâm cũng chỉ là kiến thức thôi! Mình thiếu kiến thức thì cả hai cái đều đem đến hệ quả không tốt, chính trị cũng vậy, thủ dâm sai cách không điều độ cũng sẽ hỏng.

====

Hình ảnh trong bài cắt ra từ clip Giếng 6: Tiền về nơi đâu

Thứ Hai, ngày 11 tháng 5 năm 2015

Cuộc phỏng vấn trực tiếp Cựu hoàng Bảo Đại trước khi ông qua đời

Nguồn nghiencuulichsu

This entry was posted on Tháng Năm 11, 2015, in Lịch sử Việt Nam and tagged 

Cuoc-phong-van-truc-tiep-Cuu-hoang-Bao-Dai

Tạp chí Xưa và Nay số 456 tháng 2 năm 2015

Trước khi Bảo Đại qua đời (1997), nhà sử học trẻ Fédéric Mitterand – cháu của Tổng thống Mitterand đã có cuộc phỏng vấn trực tiếp cựu hoàng tại nhà riêng (tầng trệt cao ốc 29 Presnel, quận 16 – Paris). Lần đầu tiên cựu hoàng nói về những kỷ niệm và thổ lộ ước vọng của ông về đất nước Việt Nam, trong đó có việc ông thành lập chính phủ Trần Trọng Kim thân Nhật và trong trường hợp nào ông đã thoái vị làm cố vấn cho chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà.

Cuộc phỏng vấn này đã được phát trên truyền hình Pháp nhiều lần, hoàng nữ Phương Thảo (con của bà Bùi Mộng Điệp và cựu hoàng Bảo Đại) đã thu được và cung cấp cho tôi, kỹ sư Bùi Hữu Lân (cựu sinh viên Đại học Bách khoa Pháp) và ông Nguyễn Đắc Xuân chuyển qua Việt ngữ. Xin trích một đoạn sau đây để bạn đọc tham khảo về những sự kiện cách nay 70 năm.

Frédéric MitterandĐây là một thời kỳ (1944-1946) lạ lùng: có một chủ quyền của nước Pháp Vichy, có đông đảo người Nhật, có vua Bảo Đại im lặng đứng nhìn tình thế, bên cạnh nhân dân Việt Nam. Nước Pháp được giải phóng, thay đổi chế độ chính trị, với tướng De Gaulle lên cầm quyền. Lúc ấy ở Việt Nam tình hình ra thế nào?

Bảo Đại: Người Việt chúng tôi mù tịt. Chúng tôi hoàn toàn không biết việc gì đã xảy ra. Chúng tôi có biết nước Pháp được giải phóng, chấm hết.

Frédéric MitterandVà người Nhật? Lúc ấy một thời gian sau họ làm đảo chánh?

Bảo Đại: Người Nhật làm đảo chánh vì người Pháp cho rằng, sau khi quân Nhật đã thua nhiều trận ở mặt trận Thái Bình Dương, nước Nhật đã đến thời tận số. Cho nên người Pháp mới bắt đầu tổ chức một loạt kháng chiến. Người Nhật, thấy đã hết thời, không muốn như vậy và đó cũng là một vấn đề thể diện. Họ đã làm đảo chánh và gạt bỏ chủ quyền của Pháp.

Frédéric MitterandLúc ấy, ngài bất đắc dĩ cũng bị lôi cuốn phần nào trong cuộc ẩu đả đó?

Bảo Đại: Đó là một câu chuyện khá đầy kịch tính. Hôm người Nhật làm đảo chánh tôi không có mặt trong cung. Tôi đi săn. Đến khi trở về cung các cửa cung đều mở. Có tiếng súng nổ. Một sĩ quan Nhật đến trình diện với tôi, xin tôi chịu khó chờ một chút: "Chúng tôi đang giải quyết vài vấn đề", và sau đó ông sĩ quan này dẫn tôi vào cung. Một thời gian sau, tôi vào trong cung, cũng ông sĩ quan ấy nói với tôi: "Ngày mai, có một nhân vật quan trọng, một đại sứ, đến trình diện với ngài". Ngày hôm sau tôi tiếp đại sứ Yokoyama. Đại sứ trình uỷ nhiệm thư và nói với tôi rằng: "Thiên Hoàng cho tôi đến bên cạnh Ngài". Đây là lần đầu tiên tôi tiếp xúc với người Nhật.

Frédéric MitterandTrước đó ngài đã có suy nghĩ về hoàng đế Nhật Bản?

Bảo Đại: Chúng tôi biết hoàng đế Nhật, nhất là Minh Trị Thiên Hoàng, đã mở cửa nước Nhật cho thế giới hiện đại.

Frédéric MitterandVà ngài có quan tâm đến kinh nghiệm này?

Bảo Đại: Có, tôi có theo dõi khá sát lịch sử nước Nhật.

Frédéric MitterandNgười Nhật tỏ ra rất kính trọng ngài, và ngay sau đó, đề nghị ngài tuyên bố nước Việt Nam độc lập. Một tình trạng gay cấn vì thực sự không còn chủ quyền của Pháp lúc đó nữa. Chính tướng De Gaulle cũng đã nó: "Tôi thấy Đông Dương đã rời xa như một con tàu lớn". Khoonhg có vấn đề duy trì chính quyền Vichy, còn người Nhật thì yêu cầu ngài tuyên bố độc lập. Và ngài lưỡng lự?

Bảo Đại: Trước hết, tôi nghi ngờ vì không biết nền độc lập này có giá trị đến mức nào.

Frédéric MitterandĐó là một cái bẫy?

Bảo Đại: Không phải là cái bẫy nhưng hai chữ ấy vô cùng kỳ diệu, đó là hai chữ thiêng liêng, hai chữ Độc Lập. Đối với thần dân tôi, tôi không thể từ chối Độc Lập, nếu tôi từ chối, thần dân tôi sẽ trách tôi. Đó là cơ hội ngàn năm một thuở để chứng tỏ rằng chúng tôi độc lập, dù cái độc lập ấy có hình thức thế nào. Điều kỳ lạ là khi tôi ký tuyên ngôn độc lập, tôi hỏi Đại sứ Nhật: "Có vấn đề trao đổi gì không?". Ông trả lời: "Không, chúng tôi không đòi hỏi ngài bất cứ một điều gì; chúng tôi giải phóng quý quốc; có thế thôi".

Frédéric MitterandNhưng dầu sao, ngài không ngại trở nên một con bài trong tay người Nhật, và ngài không ngại làm cho người Pháp nghĩ rằng ngài đã bỏ rơi họ?

Bảo Đại: Không, hoàn toàn không. Tôi không muốn tôi là con bài trong tay người Nhật. Một hôm ông tướng chỉ huy quân đội viễn chinh Nhật ở Đông Dương xin tôi tham gia vào chiến cuộc để giúp nước Nhật, vì lúc đó Nhật đang ở trong một giai đoạn khó khăn, tôi trả lời: "Nay chúng tôi độc lập, không thể sai khiến chúng tôi điều gì nếu chúng tôi đã độc lập. Chúng tôi tự do làm điều gì chúng tôi muốn, các Ngài không có quyền can thiệp vào nội bộ chúng tôi". Và người Nhật đã hiểu.

Frédéric MitterandCó cái ngại kia, ngại làm cho người Pháp nghĩ rằng ngài đã bỏ rơi họ?

Bảo Đại: Không những tôi đã nghĩ đến việc này, mà nhiều người Pháp đã cho rằng tôi đã phản bội họ. Khi tôi trở qua Pháp năm 1948, có một chiến dịch báo chí chống tôi, nói rằng: "Đó là một con người phản bội, ông ấy đã bỏ rơi chúng ta, ông ấy đi với bọn Nhật". Tôi phải đưa Hiệp ước Bảo hộ ra. Nó đây, theo điều 11 hay 13, nước Pháp có trách nhiệm giữ an ninh cho nhà vua, chống lại kẻ địch bên ngoài cũng như nội loạn bên trong. Ai đã phá bỏ hiệp ước này? Không phải tôi. Ngày 9-3-1945, chủ quyền Pháp đã không còn nữa.

Frédéric MitterandNgười Nhật có ngược đãi người Pháp không?

Bảo Đại: Không, quân đội của Thiên Hoàng không làm cái việc tàn ác. Thủ phạm là đội Kempetai, là một loại Lê Dương của Nhật. Đội Kempetai này đã làm các việc tàn ác đối với người Pháp.

Frédéric MitterandBỗng nhiên ta lâm vào cái thế phức tạp. Vì ngài có nhiều quyến luyến với người Pháp. Ngài không thể bình thản mãi?

Bảo Đại: Đó là tình cảm cá nhân, nhưng tôi phải nghĩ trước hết đến quốc gia dân tộc. Người Nhật đã đem độc lập đến cho chúng tôi, tôi phải cụ thể hoá nền độc lập đó. Cho nên tôi đã lập một chính phủ. Các quan đại thần lúc ấy đã xin rút lui để chúng tôi có một chính phủ tân tiến.

Frédéric Mitterand: Lúc đầu tiên ngài thực hiện quyền lực của một ông vua lập hiến, của một ông vua thời hiện đại. Vậy chính phủ ấy có những ai.

Bảo Đại: Đó là những trí thức trẻ, nhiều người ở Pháp, những kỹ sư trường bách khoa, những tiến sĩ luật, những bác sĩ y khoa, họ thông hiểu cả Đông và Tây. Về chức Thủ tướng, tôi đã chọn một học giả thông hiểu cả Đông và Tây.

Frédéric MitterandTrước tình hình mới ấy, tâm trạng của dân chúng thế nào?

Bảo Đại: Có thể nói rằng dân chúng cảm thấy nhẹ nhõm.

bao dai quan phuc

Frédéric MitterandNước Nhật sụp đổ. Bom nguyên tử nổ. Đế quốc Nhật Bản không còn. Vào khoảng đó, những người Cộng sản gây nên một áp lực ngày càng lớn?

Bảo Đại: Thật ra, lúc đầu không phải là những người Cộng sản, mà là những người quốc gia. Đồng bào tôi, nhất là giới trí thức, nghĩ rằng cần có một cuộc cách mạng. Đối với họ, nếu không có cách mạng thì không có tiến hoá. Tôi sợ họ làm một cuộc cách mạng. Nếu ông nhớ lại cái hiệp ước Yalta và Postdam, mặc dầu Nhật thua trận, nhưng Nhật có trách nhiệm phải giữ trật tự, tức là quân đội Nhật không bị giải giáp. Tôi sợ quân Nhật bắn vào dân. Tôi mới nói rằng: "Thần dân đã muốn một cuộc cách mạng, thì chính tôi đã làm một cuộc cách mạng đó rồi. Tôi sẽ ra đi như thế".

Frédéric MitterandVà ngài thoái vị. Việc này đối với chúng tôi, quả là hơi khó hiểu?

Bảo Đại: Không, có thể khó hiểu đối với ông, nhưng không khó hiểu đối với người dân Việt Nam. Người dân Việt Nam đã hiểu. Chỉ có điều người dân Việt Nam không thấy một việc, đó chính là những người trong chính phủ mới là những người Cộng sản. Nhưng họ có biết một việc, là trong chính phủ ấy, nghĩa là người đứng ra lập chính phủ ấy, tức ông Hồ Chí Minh đã được người Mỹ vũ trang. Dân Việt Nam nghĩ rằng đã có người Mỹ đứng sau lưng họ, họ sẽ có nhiều thế lực hơn để giành độc lập từ tay người Pháp. Đến giờ, người Mỹ tự xem là những người chống Cộng.

Frédéric Mitterand: Tâm trạng của ngài lúc ấy thế nào?

Bảo Đại: Tôi hoàn toàn không bị bối rối với những vấn đề ấy. Tôi cảm thấy sự trỗi dậy ấy, trước hết là các người quốc gia muốn có thể cụ thể hoá nền độc lập, họ không muốn tôi ở vị trí lãnh đạo vì tôi không có đủ phương tiện để tranh thủ độc lập từ người Pháp; nhưng vì có một chính phủ được người Mỹ ủng hộ, nên dân Việt Nam cho rằng chính phủ ấy có nhiều phương tiện hơn tôi để tranh thủ từ người Pháp một nền độc lập thực sự.

Frédéric MitterandVà ngài đã thoái vị. Từ đây bắt đầu một giai đoạn thật ly kỳ trong cuộc đời ngài. Đó là giai đoạn quan hệ với Cụ Hồ Chí Minh và người cấp dưới của ông ấy. Ngài đã tiếp xúc với Cụ Hồ Chí Minh hay ai tiếp xúc?

Bảo Đại: Trước tiên các bộ trưởng của Cụ Hồ tiếp xúc với tôi, để tiếp nhận sự chuyển giao quyền lực.

Frédéric MitterandLuôn luôn đi theo nguyên tắc một sự kế tục hợp pháp. Nền Cộng hoà là cô gái do nhà vua sinh ra?

Bảo Đại: Có thể là như vậy.

Frédéric MitterandVà ngài đã chuyển giao quyền lực?

Bảo Đại: Chính tôi đã khai sinh ra cái nền Cộng hoà đó. Lúc đó đại diện Cụ Hồ Chí Minh nói với tôi: "Mời ngài đi Hà Nội, Cụ Hồ có thể quen biết ngài". Rồi tôi đi Hà Nội.

Frédéric MitterandNgài trở thành Vĩnh Thuỵ?

Bảo Đại: Vâng, tôi trở thành một công dân thường.

Frédéric MitterandNgài không quá hối tiếc nền quân chủ đã chấm dứt, nền quân chủ ấy dầu sao cũng là một thể chế đã được tổ tiên ngài lập nên?

Bảo Đại: Có chứ, dĩ nhiên tôi còn cảm thấy nhiều hơn. Và hối tiếc nữa, nhưng nó là một trang sử đã được lật qua. Đó là định luật của nước tôi.

Frédéric MitterandVà ngài đã muốn để mình lật trang sử đó?

Bảo Đại: Tôi muốn để chính tôi lật, thay vì để cho một vũng máu lật trang sử.

Ảnh chụp hoàng gia và hội đồng quan lại tại điện Kiến Trung (kinh thành Huế) trong ngày Hoàng đế Bảo Đại tuyên chiếu thoái vị – 25 tháng 8 năm 1945.

Ảnh chụp hoàng gia và hội đồng quan lại tại điện Kiến Trung (kinh thành Huế) trong ngày Hoàng đế Bảo Đại tuyên chiếu thoái vị – 25 tháng 8 năm 1945.

– Frédéric Mitterand : Và ngài đã đi Hà Nội để gặp cụ Hồ Chí Minh. Điều kỳ lạ là cụ Hồ Chí Minh đối xử với ngài với một sự cung kính đặc biệt?

– Bảo Đại : Vâng, xin đừng quên rằng cụ Hồ xuất thân từ một gia đình quan lại. Và cụ đã đối xử với tôi như tôi còn làm vua. Cụ cấm những người xung quanh cụ gọi tôi bằng đồng chí, bằng những tên gọi của giai cấp vô sản, và luôn luôn gọi tôi là Hoàng thượng.

– Frédéric Mitterand : Cụ Hồ Chí Minh mời ngài làm cố vấn tối cao của Chính phủ?

– Bảo Đại: Vâng, lúc đó không một lý do gì để mà từ chối bởi vì mọi người Việt Nam đều theo Cụ. Điều chúng tôi muốn, là nước nhà phải được độc lập. Tôi muốn làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ. Mọi người Việt Nam đều muốn ủng hộ chính phủ ấy để tranh thủ một nền độc lập thật sự.

10393691_10205012262617699_1190851782175220524_n

Frédéric Mitterand : Ngài đã ở gần cụ Hồ Chí Minh, cụ ấy đã cho ngài cảm tưởng thế nào của cụ ấy? Nay đã qua một thời gian dài, cảm tưởng ấy có thay đổi nhiều không?

– Bảo Đại: Không, không thay đổi. Tôi luôn luôn xét cụ Hồ Chí Minh ngoài cái tư tưởng cộng sản của ông ấy. Ông hãy nhớ đại hội Tours, cụ Hồ ở Pháp lúc ấy. Rồi cụ đi Moscou để lập đảng Cộng sản Việt Nam.

 Frédéric Mitterand : Nhưng đối với ngài, cụ Hồ cũng là một nhà ái quốc?

– Bảo Đại : Đối với tôi, còn hơn thế nữa, đó là một người có tinh thần quốc gia. Cụ là một người yêu nước. Tiếc thay sau lưng cụ có một ủy ban, là Xô viết tối cao, gồm có vài người Ba Lan, người Nga, bắt buộc cụ phải tiến tới.

– Frédéric Mitterand : Trong cuốn sách của ngài, không thấy có một lời buộc tội khắt khe nào đối với cụ Hồ. Ngài quý trọng cụ Hồ? Và cũng thế, quả là rất ngạc nhiên khi thấy cụ Hồ không bao giờ công kích ngài?

– Bảo Đại : Không, không có lý do gì để tôi công kích Cụ ấy. Ban đầu, tôi còn ủng hộ Cụ ấy nữa. Cố gắng đưa nước nhà thoát khỏi chiến tranh, vì chúng tôi đã khổ vì chiến tranh.

– Frédéric Mitterand : Một sự kiện lạ lùng. Có lúc cụ Hồ đã nghỉ đến việc trao lại quyền hành cho ngài?

– Bảo Đại : Nhưng việc này chính tự tay cụ Hồ. Một hôm cụ Hồ đến gặp tôi. Trước đó, cụ đã gọi điện thoại, Cụ nói sẽ đến gặp tôi. Tôi tưởng Cụ ấy ốm. Cụ nói với tôi: "Không có, tôi muốn ngài nắm lại chính quyền". Tôi hỏi : "Tại sao?". Cụ nói : "Tôi bị để ý quá, tôi quá đỏ, tôi cảm thấy không được Đồng minh tín nhiệm". Tôi tưởng Cụ đùa. Cụ nói : 'Không có, ngài hãy trình diện một chính phủ vào cuối ngày hôm nay". Trong ngày tôi đã có nhiều cuộc tiếp xúc, cho đến chiều thì cụ Hồ gọi lại cho tôi. Cụ nói : "sau khi đã suy nghỉ kỷ lại, xin ngài bỏ qua cho tôi chuyện vừa qua. Trước cái khó khăn của hoàn cảnh này, tôi không có quyền đào nhiệm". Tôi nói : "Vậy thì xin Cụ hãy tiếp tục".

Bế mạc "Tuần lễ vàng" tại Nhà hát lớn Hà Nội, Cựu hoàng Bảo Đại lúc này là cố vấn Vĩnh Thuỵ lên cổ vũ đấu giá tấm hình Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khi đồng bào quần chúng nhân dân tề tựu ngoài quảng trường chờ đón kết quả

Bế mạc "Tuần lễ vàng" tại Nhà hát lớn Hà Nội, Cựu hoàng Bảo Đại lúc này là cố vấn Vĩnh Thuỵ lên cổ vũ đấu giá tấm hình Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khi đồng bào quần chúng nhân dân tề tựu ngoài quảng trường chờ đón kết quả

– Frédéric Mitterand : Quả là quá ngạc nhiên., rất xúc động khi thấy có sự đoàn kết cao như vậy. Tại sao cuộc thương thuyết với nước Pháp bị bế tắc? Phải chăng lỗi hoàn toàn về phía Pháp?

– Bảo Đại : Hãy bắt đầu với Hiệp ước ngày 6-3. Ký giữa Sainteny và cụ Hồ. tôi biết rõ hiệp ước ấy vì tôi đã soạn thảo với cụ Hồ. Hiệp ước ký xong thì tôi đi Trung Quốc. Sau đó là Hội nghị Fontainebleau. Khi cụ Hồ sang Pháp. Hội nghị không đạt kết quả gì, vì mỗi bên đều giữ vững lập trường của mình. Không ai muốn thương lượng thật sự, phía Pháp cũng như phía Việt Nam.

– Frédéric Mitterand : Tôi tưởng tượng có những trang "tít" trên các báo. Ngài đã trở nên một ông vua "đỏ"?

– Bảo Đại : Hoàn toàn không như vậy. Mọi người gọi tôi là công dân Vĩnh Thụy. Chỉ có thế.

– Frédéric Mitterand : Lúc ấy ngài biết gì về chủ nghĩa cộng sản? Ngài đã nắm hết chủ nghĩa cộng sản?

-Bảo Đại : Không, tôi biết rất ít.

– Frédéric Mitterand : Trong khoảng thời gian hai năm ấy, ngài đã ở bên cụ Hồ, và ngài đã giúp cho cụ Hồ nhiều việc quan trọng. Nếu phải lặp lại việc này hôm nay, ngài cũng sẽ lặp lại chăng? Ngày nay ngài đánh giá việc này thế nào?

– Bảo Đại : Còn tùy. Nếu là vì hạnh phúc của thần dân tôi, tôi cũng sẽ làm.

 Frédéric Mitterand : Nhưng việc này có phục vụ dân không?

– Bảo Đại : Tôi không nghỉ như vậy.

– Frédéric Mitterand : Chiến tranh thực sự bùng nổ giữa Pháp và Việt Minh, một cuộc chiến ác liệt, gian khổ. Ngài là một người lưu vong. Ngài không còn gì trong tay cả. Tuy vậy, lần hồi, ngài lại được công luận chú ý, nhất là các người Pháp đã biết ngài, và đông đảo người Việt Nam muốn độc lập, nhưng không muốn cộng sản?

– Bảo Đại : Để nói cho rõ hơn, sau khi đô đốc d'Argenlieu mãn nhiệm kỳ. Ông Bollaert sang Đông Dương với chỉ thị của Paris là gắng khôi phục hòa bình. Dưới hình thức nào? Kêu gọi tất cả những người đang chiến đấu chống Pháp, và những người quốc gia đang đứng ngoài cuộc chiến lúc ấy, có nhiều người Việt Nam đã nghỉ đến tôi. Ông Bollaert đã đứng ra kêu gọi qua bài diễn văn nổi tiếng đọc ở Hà Đông, trong bài diễn văn này ông đã nói đến hai chữ Độc lập, nhưng không nói bằng tiếng Pháp, mà bằng tiếng Việt. Lúc đó, tôi có tiếp một ông sứ giả của ông Bollaert, người này nói với tôi như sau : "Ngài phải đáp lại lời kêu gọi của ông Bollaert. Nếu ngài không trả lời, cụ Hồ Chí Minh sẽ trả lời và sẽ qua mặt ngài". Tôi đáp :" Tôi rất muốn thế, tôi chờ cụ Hồ trả lời vì quý ông đã nhắm vào cụ Hồ mà kêu gọi". Sau một thời gian, vì không ai đáp lại lời kêu gọi của ông Bollaert và vì đã có nhiều người quốc gia muốn tập hợp lại và khẩn khoản xin tôi tiếp xúc với đại diện nước Pháp, trong bối cảnh đó, tôi đã chấp thuận gặp ông Bollaert ở vịnh Hạ Long. Đó là lần tiếp xúc đầu tiên.

– Frédéric Mitterand : Thời gian tiếp xúc có lâu không?

– Bảo Đại : Thời gian tiếp xúc là một ngày. Ông Bollaert muốn tuyên bố Thống nhất – Độc lập. Nhưng ngược lại, ông đưa ra nhiều tu chính án hoàn toàn không phù hợp với tôi.

 Frédéric Mitterand : Và ngài đã bác bỏ?

– Bảo Đại : Do đó tôi đã từ giã ông ta. Tôi nói với ông ta rằng, tôi chỉ gặp ông với tư cách cá nhân. Nước tôi và nhân dân tôi không cho tôi một ủy nhiệm gì, để ký bất cứ điều gì cả. Ông Bollaert đáp : "Đây là lần tiếp xúc đầu tiên".

– Frédéric Mitterand : Điều gì đã khiến cho ngài trở về nước?

– Bảo Đại : Đối với tôi, đây là một cơ hội mà tôi có thể nói là lịch sử. Bởi vì có một điều mà ít người Việt Nam biết đến, đó là tôi phải chuộc lại lỗi lầm của tổ tiên tôi: để mất sáu tỉnh Nam Kỳ.

– Frédéric Mitterand : Đất Nam Kỳ, đó là các vùng Alsace-Lorraine của nước Việt Nam?

– Bảo Đại : Đúng vậy.

– Frédéric Mitterand : Sau cùng, ngài đã chấp thuận trở về nước. Kỳ này đã tranh thủ được Độc lập và Thống Nhất?

– Bảo Đại : Không, không phải ở vịnh Hạ Long mà tôi tranh thủ được Độc lập, mà chính là sau khi ông Bollaert ra đi, kể từ năm 1949, tôi đạt được các thỏa hiệp đầu tiên với Tổng thống Pháp Auriol. Không phải giống như các thỏa hiệp ngày nay, mà là trao đổi văn thư.

– Frédéric Mitterand : Một tình trạng thật lạ lùng. Ngài đã là vua, ngài đã là ông Vĩnh Thụy, đại biểu quốc hội thời Hồ Chí Minh, và ngài đã trở về với tư cách đứng đầu một nhà nước. Nhà nước đó có hình thức thế nào? Ngài là Đức Bảo Đại – Tổng thống nước cộng hòa?

– Bảo Đại : Không, không phải tổng thống vì lúc ấy chưa xác định được thể chế. Tôi tự phong tôi là Quốc trưởng của Quốc gia Việt Nam. Tôi nói với nhân dân Việt Nam rằng : Khi tôi đã làm xong nhiệm vụ của tôi, tức là cụ thể hóa nền độc lập, xây dựng lại đất nước, đến lúc đó, chính nhân dân sẽ chọn lấy chế độ mình muốn. Tôi không chủ trương một chế độ nào cả. Tôi chỉ tự phong một cách đơn giản là Quốc trưởng thôi.

Ảnh : Tháng 3/1949 Bảo Đại về nước và đến ngày 1/7/1949 thì được tấn phong làm Quốc trưởng trong Chính phủ Lâm thời của Quốc gia Việt Nam

Ảnh : Tháng 3/1949 Bảo Đại về nước và đến ngày 1/7/1949 thì được tấn phong làm Quốc trưởng trong Chính phủ Lâm thời của Quốc gia Việt Nam

– Frédéric Mitterand : Nền độc lập đầu tiên, có người đã trách ngài rằng đó là nền độc lập của Nhật; còn lần này ngài sẽ không bị mang tiếng rằng đó là độc lập của Pháp?

– Bảo Đại : Hoàn toàn không. Người Pháp đã thương lượng thực sự với tôi. Độc lập. Thành lập quân đội Quốc gia. Tôi đã có đại diện ngoại giao ở nhiều nước khác. Rất nhiều nước đã thừa nhận chúng tôi.

– Frédéric Mitterand : Ngài có nhiều bạn trong chính phủ Pháp. Ngài có những bạn trung thành với ngài không?

– Bảo Đại : Tổng thống Auriol là một người rất thông cảm với tôi và đã giúp tôi rất nhiều. Bộ trưởng ngoại giao, ông Bidault.

– Frédéric Mitterand : Tổng thống Auriol, một đảng viên Đảng Xã hội, cựu Bộ trưởng trong mặt trận bình dân. Ngài có mâu thuẫn với những ai đã nắm được lịch sử?

– Bảo Đại : Ông ấy là đảng viên đảng Xã hội, việc này không có gì quan trọng với tôi cả, miễn là qua ông ấy, tôi đạt được các nguyện vọng của nhân dân tôi. Đó là điểm chính yếu.

– Frédéric Mitterand : Ngài trở về Việt Nam, và trong vai trò của ngài, ngài đã được dân chúng đón tiếp nồng nhiệt. Ngài rất được lòng dân vào thời đó. Việc này diễn tiến ra sao?

– Bảo Đại : Tôi chưa bao giờ cần mưu sự đắc nhân tâm. Tôi trở về nước để làm một nhiệm vụ với đất nước và nhân dân Việt Nam.

– Frédéric Mitterand : Thành lập Quân đội Quốc gia, đây là một việc rất quan trọng đối với ngài?

– Bảo Đại : Đáng tiếc là đã có một sự chậm trễ. Phải chờ cho đến lúc có tướng De Lattre mới thành lập được quân đội của tôi. Tướng De Lattre đã hiểu là phải có một quân đội Quốc gia.

– Frédéric Mitterand : Giữa De Lattre với ngài, có một quan hệ đặc biệt?

– Bảo Đại : Ban đầu có một vài va chạm giữa De Lattre với tôi, nhưng sau một thời gian, khi tôi đã thuyết phục được De Lattre rằng ngoài quân đội viễn chinh Pháp, cần phải có một yểm trợ, tức là quân đội Quốc gia. Ông ta đã hiểu ngay, ông ta đã lập nên các thành phần đầu tiên của quân đội tôi. Ông đã cho con trai ông phục vụ ở một tiểu đoàn và anh này đã chết trận.

– Frédéric Mitterand : Nhưng người Pháp trong quân đội viễn chinh đã không phải vì ngài mà chết trận?

– Bảo Đại : Những quân nhân đầu tiên, đến Việt Nam thời tướng Leclerc, nghỉ rằng họ đã chiến đấu cho nước Pháp. Dần dần, đầu óc của quân nhân Pháp cũng thay đổi. Họ đã hiểu rằng, không phải họ chiến đấu cho nước Pháp, mà họ chiến đấu cho một dân tộc, dân tộc Việt Nam, để dân tộc khốn khổ này không bị rơi vào tay cộng sản. Họ chiến đấu cho nhân loại.

– Frédéric Mitterand : Nhưng ngài cũng xót xa vì cuộc chiến tranh này, vì người cộng sản Việt Nam cũng là đồng bào của ngài?

– Bảo Đại : Đương nhiên tôi cũng hiểu rằng đây là cuộc nội chiến khốc liệt.

 Frédéric Mitterand : Cũng vào lúc ấy, phải chăng ta đã thua trên một mặt trận khác? Giới truyền thông đã hiểu rõ những gì ngài muốn làm không? Giới báo chí đã hiểu rõ những gì ngài muốn làm không? Cái thời mà người ta kể mọi thứ về vua Bảo Đại? (Biện minh)

– Bảo Đại : Tất cả điều đó đều không quan trọng. Điều quan trọng, theo tôi là giới truyển thông đã chỉ trích quân đội Pháp đang chiến đấu ở Đông Dương. Họ không hiểu vì sao các thanh niên lại đi đánh như thế. Tôi có cắt nghĩa rằng các thanh niên ấy chiến đấu vì chúng tôi. Báo chí Pháp hoàn toàn không hiểu. Thậm chí chính phủ Pháp thời đó cũng không hiểu.

– Frédéric Mitterand : Lúc ấy, ngài hay trở về Pháp. Ngài có nhiều tiếp xúc với người Pháp. Ngài có cảm thấy rằng chính sách ấy đang suy sụp? Ngài có cảm tưởng thế nào khi thấy cuộc chiến không thể kết thúc?

-Bảo Đại : Chiến tranh thời đó không có lính "nghĩa vụ" Pháp. Chỉ có lính tình nguyện. Dư luận Pháp đã rất hiểu lầm về cuộc chiến này.

– Frédéric Mitterand : Có thể thắng được cuộc chiến này không?

– Bảo Đại : Với điều kiện không phải tung ra tất cả mọi phương tiện. Tình hình khả quan cho đến lúc nước Pháp ở trong thế phải cầu hòa, từ đó mới có vụ Điện Biên Phủ. Vì sao lúc đó, đối với nước Pháp, người ta muốn chấm dứt chiến tranh. Xin ông nhớ lại chiến tranh Triều Tiên. Cần phải chấm dứt hai cuộc chiến. Từ đó, cần có cuộc họp thượng đỉnh, là Hội nghị Geneve.

– Frédéric Mitterand : Trong cuốn hồi ký của ngài, ngài có nói : "bỗng nhiên có cảm giác một sự trống rỗng".

– Bảo Đại :Lúc ấy, quân đội của tôi chưa có khả năng hoàn toàn tác chiến. Cần phải vài năm nữa, quân đội của tôi mới có thể thay thế quân đội Pháp. Vì vậy, tôi đã nói với tướng Salan là Tổng tư lệnh thời ấy : Không nên có những cuộc hành quân lớn; không nên hy sinh nhân lực; hãy tạo một loại bình phong để tôi có thể củng cố quân đội Quốc gia, tạo cho nó khả năng tác chiến. Khổ thay, nước Pháp muốn chấm dứt cuộc chiến; tiếp theo Hội nghị Berlin là Hội nghị Geneve; người ta muốn mở rộng các cuộc hành quân, trái với những gì tôi đã yêu cầu Salan; từ đó đưa đến Điện Biên Phủ; Điện Biên Phủ là một kế hoạch đã kết thúc trong sự thảm bại (của Pháp).

– Frédéric Mitterand : Đã có quyết định đẩy nhanh trận Điện Biên Phủ. Trận Điện Biên Phủ thảm bại, khủng khiếp, nhưng có thể khắc phục được. Trên thực tế thì đã có quyết định bỏ rơi Việt Nam cho cộng sản?

– Bảo Đại : Không phải bỏ toàn thể nước Việt Nam, nhưng Geneve nước Việt Nam bị chia đôi, một phần cho cộng sản, một phần cho quốc gia. Ngoài ra, phe cộng sản được chia nhiều hơn là họ mong đợi.

– Frédéric Mitterand : Chính vì lúc đó thì ông Diệm trở lại chính trường?

– Bảo Đại : Vì Việt Nam bị cắt làm đôi, tôi không còn một vai trò nào nữa. Tôi mời ông Diệm ra cầm quyền. Vì sao ông Diệm? Vì ông Diệm đại diện cho một ý thức hệ : đó là một người công giáo có thể ngăn chặn được ý thức hệ cộng sản.

– Frédéric Mitterand : Ông Diệm trước đó đã luôn luôn bày tỏ lòng trung thành đối với ngài? Nay đã có một bước ngoặt, điều gì đã xảy ra?

– Bảo Đại : Ông ta bị giật giây bởi toàn bộ gia đình ông ta, và cũng bởi các quan thầy Mỹ. Khi tôi yêu cầu ông Diệm cầm quyền, tôi có nói việc này cho Bộ trưởng ngoại giao Mỹ Foster Dulles. Lúc ấy ông ta không muốn ông Diệm. Một thời gian sau, tôi mới hiểu vì sao. Bởi vì người Mỹ chưa sẵn sàng nắm nước Việt Nam, họ muốn giữ lại vai trò ông Diệm làm dự phòng, để tung ra khi thuận tiện.

– Frédéric Mitterand :Mục đích của ông Diệm? Một chế độ gia đình trị?

– Bảo Đại : Ông không có mục đích chính xác. Dẫu sao ông ta cũng không có tham vọng dựng lên một triều đại. Ông ta muốn cai trị theo một loại độc tài con, nói đúng hơn, đó là một chế độ độc tài gia đình trị.

– Frédéric Mitterand : Ở Triều Tiên thời đó có Lý Thừa Vãn?

– Bảo Đại : Và có Magsaysay ở Phi Luật Tân.

– Frédéric Mitterand : Ngài có thấy người Mỹ chú ý đến Việt Nam? Ngài có thấy bóng dáng người Mỹ sau các sự kiện này?

– Bảo Đại : Tôi thấy rất rõ là người Mỹ muốn có mặt ở Thái Bình Dương. Chiến tranh Algerie đã bắt đầu. Người Mỹ đã làm một loại trao đổi : để cho nước Pháp giải quyết vấn đề Algerie, và nước Pháp rút chân ra khỏi Việt Nam, nhường chỗ cho nước Mỹ.

– Frédéric Mitterand : Khi Hiệp ước Geneve được ký kết, và ông Diệm lần lần cũng có quyền lực ở Việt Nam, thì ngài ở Pháp. Ngài có nghỉ chuyện trở về Việt Nam?

– Bảo Đại : Không, hoàn toàn không. Đối với tôi, thế là hết. Tôi đã nói với các đồng minh của tôi và các nước ủng hộ tôi: Vai trò của tôi đã chấm dứt, hoặc tôi là chủ từ bắc chí nam, hoặc tôi là không gì hết. Vì quý vị đã cắt đất nước của tôi làm hai, tôi sẽ cử một người đứng ra, coi phần còn lại, do đó có ông Diệm.

– Frédéric Mitterand : Ngài thấy thế nào khi ông Diệm tuyên bố nền cộng hòa sau một cuộc trưng cầu dân ý? Cảm tưởng của ngài thế nào?

– Bảo Đại : Tôi biết trước chuyện này sẽ xảy ra. Tôi hoàn toàn không bị bất ngờ, bởi vì mọi thứ đã được xếp đặt trước. Tôi không muốn nhảy xuống vũ đài để bảo vệ cái thế của tôi.

– Frédéric Mitterand : Năm 1955, ngài có nghỉ rằng chắc chắn chiến tranh sẽ tái tục, hay có thể giữ nguyên trạng trong một thời gian dài?

– Bảo Đại : Tôi đã hy vọng giữ nguyên trạng như nước Đức : Tây Đức và Đông Đức. Tôi đã nghỉ rằng miền Nam giàu hơn miền Bắc, sẽ thu hút người miền Bắc. Xui thay, sự việc xảy ra đã không phải như thế. Tôi cũng biết người Mỹ có mặt trong vụ này.

– Frédéric Mitterand : Người con bình thản trong cung điện Huế ngày xưa, bây giờ chịu đựng các phán xét tiêu cực hay sự im lặng, hay ngài đã đau khổ?

– Bảo Đại : Không, hoàn toàn không. Tôi đã trở lại thời thơ ấu, đây là một thái độ đúng. Chính nhờ cái giáo dục ấy mà tôi đã giữ được mọi sự thanh thản trong lòng.

– Frédéric Mitterand : Bây giờ, ngài đã sống tại Pháp hơn 35 năm nay, một cuộc sống giản dị, rất đứng đắn nhưng không có nhiều phương tiện. Dẫu sao cũng có nhiều người biết ngài, và rõ ràng rất thích quan hệ với ngài. Ngài đã thích nghi với đời sống ở đây như thế nào?

– Bảo Đại : Tôi đã thích nghi rất tốt với đời sống ở Pháp. Tôi đã đến đất nước này khi còn rất trẻ. Tôi cũng có thể trở về nước tôi nhưng tôi thích ở Pháp hơn bởi vì tôi biết rõ tính tình người Pháp. Tôi cảm thấy ở đây, ở Pháp, hoàn toàn như ở quê tôi.

– Frédéric Mitterand : Nhưng đồng thời hình ảnh nước Việt Nam luôn luôn hiện ra trong đời sống của ngài?

– Bảo Đại : Tôi luôn luôn nhớ đến thần dân khốn khổ của tôi.

– Frédéric Mitterand : "Tôi xa quê cha đất tổ thế là 25 năm" – Ngài đã viết như thế cách đây 10 năm- "25 năm trên đất Pháp, trên mảnh đất đã đón nhận tôi, với bao nhiêu kỷ niệm thời niên thiếu- Từ khi hoàng hậu Nam Phương qua đời, tình thương đã bị cướp mất quá sớm, và từ khi các con tôi bay xa, tôi thường là một người đơn chiếc. Tôi đã nếm qua và tôi đã sống qua những gì mà nhân dân tôi đang nếm qua và đang sống trong lúc này – nơi thì lòng bao dung, tình bằng hữu, nơi thì hiểu lầm, ác ý; sự đầm ấm khi gặp lại bạn cũ, sự lạnh lẽo của cảnh cô đơn. Trong thời gian đó, tôi luôn luôn sống theo nhịp tim của những người sống trong lo âu, bối rối. Tự đặt mình vào hoàn cảnh của họ, lòng tôi luôn luôn ôm ấp cùng một nguồn hy vọng". Rồi một ngày kia, khi vua Bảo Đại không còn nữa, ông Vĩnh Thụy không còn nữa, ở Việt Nam còn có những người tưởng nhớ đến công đức của ngài không?

– Bảo Đại : Không phải tôi là người nói đến việc này. Xin để cho nhân dân tôi phán xét, xin để cho lịch sử phán xét tôi.